Uyuşturucu paketinde parmak izi çıkması, uyuşturucu madde ticareti soruşturmalarında şüpheli ile ele geçirilen madde arasında bağlantı kurmak amacıyla değerlendirilebilen kriminal delillerden biridir. Ancak bir kişinin parmak izinin uyuşturucunun bulunduğu poşet, paket, kavanoz veya başka bir materyal üzerinde tespit edilmesi, tek başına o kişinin uyuşturucu madde ticareti suçu işlediğini otomatik olarak göstermez.
Özellikle TCK m.188 kapsamında yürütülen soruşturmalarda; parmak izinin nerede bulunduğu, materyalin niteliği, şüphelinin bu materyalle temasını açıklayan makul bir neden bulunup bulunmadığı ve parmak izi dışında uyuşturucu ticaretini gösteren başka delillerin mevcut olup olmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle “Uyuşturucu paketinde parmak izim çıktı, ceza alır mıyım?”, “Uyuşturucu poşetinde parmak izi tek başına delil mi?” veya “Başkasının uyuşturucu paketinde parmak izim çıktı, ne olur?” sorularına yalnızca kriminal rapora bakılarak kesin cevap verilmesi doğru değildir.
Bu yazıda uyuşturucu paketinde parmak izi çıkması, TCK 188 kapsamında parmak izinin delil değeri, uyuşturucu ticareti ile kullanma suçu arasındaki ayrım, tutuklama ihtimali ve Yargıtay uygulaması ayrıntılı olarak ele alınacaktır.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Çıkması Ne Anlama Gelir?
Uyuşturucu soruşturmalarında ele geçirilen materyaller üzerinde kriminal inceleme yapılabilir. Bu incelemelerde uyuşturucu maddenin bulunduğu ambalaj üzerinde parmak izi tespit edilmesi mümkündür.
Örneğin uyuşturucu madde;
- kilitli poşet,
- plastik torba,
- streç film,
- kavanoz,
- kutu,
- bardak,
- paketleme materyali
içerisinde ele geçirilmiş olabilir.
Bu materyaller üzerinde şüpheliye ait parmak izinin bulunması, kural olarak kişinin söz konusu yüzeyle temas ettiğine ilişkin bir bulgu niteliğindedir.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunmaktadır.
Bir materyale dokunmuş olmak ile o materyalin içerisindeki uyuşturucunun sahibi veya satıcısı olmak aynı şey değildir.
Ceza yargılamasında parmak izi delilinin olayın bütünü içerisindeki anlamının belirlenmesi gerekir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Tek Başına Yeterli Delil mi?
Bu soru uyuşturucu soruşturmaları bakımından son derece önemlidir.
Uyuşturucu paketinde parmak izi bulunması önemli bir delil olabilir; ancak parmak izinden hareketle otomatik olarak uyuşturucu ticareti sonucuna ulaşılması doğru değildir.
Öncelikle parmak izinin neyi ispatladığı belirlenmelidir.
Bir kişinin parmak izinin uyuşturucunun bulunduğu poşette tespit edilmesi, kişinin söz konusu poşete bir aşamada temas etmiş olabileceğini gösterebilir. Ancak yalnızca bu tespit;
uyuşturucunun kişiye ait olduğunu, kişinin uyuşturucuyu sattığını, satışa arz ettiğini, başkasına verdiğini veya ticaret amacıyla bulundurduğunu
kendiliğinden ortaya koymayabilir.
Özellikle TCK m.188 kapsamında uyuşturucu ticareti isnadı bakımından dosyadaki diğer delillerin de incelenmesi gerekir.
Parmak İzi Uyuşturucunun Kime Ait Olduğunu İspatlar mı?
Parmak izi delilinin değerlendirilmesinde en önemli sorunlardan biri budur.
Bir eşyanın üzerinde kişinin parmak izinin bulunması ile eşyanın mülkiyetinin veya içeriğinin o kişiye ait olması birbirinden farklı meselelerdir.
Örneğin ortak kullanılan bir evde mutfakta bulunan bir kavanozun üzerinde evde yaşayan birden fazla kişinin parmak izinin bulunması hayatın olağan akışına uygun olabilir.
Benzer şekilde bir kişinin daha önce başka bir amaçla temas ettiği bir poşetin sonradan başka biri tarafından kullanılması teorik olarak mümkündür.
Buna karşılık kişinin yalnızca kendisinin erişebildiği bir yerde bulunan ve içerisinde uyuşturucu bulunan özel bir paket üzerinde parmak izinin tespit edilmesi farklı bir delil değerlendirmesine konu olabilir.
Bu nedenle önemli olan yalnızca:
“Parmak izi çıktı mı?”
sorusu değildir.
Şu sorular da cevaplanmalıdır:
Parmak izi tam olarak nerede çıktı?
Uyuşturucu nerede ele geçirildi?
Paket kimin hakimiyet alanındaydı?
Başka kişilerin de bu pakete erişimi var mıydı?
Şüphelinin paketle temasını açıklayan bir savunması bulunuyor mu?
Parmak izi dışında şüpheliyi uyuşturucuya bağlayan başka deliller mevcut mu?
Bu soruların cevapları parmak izi delilinin dosyadaki ağırlığını değiştirebilir.
Başkasının Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Çıkması
Özellikle birden fazla kişinin bulunduğu ev, araç veya işyerinde ele geçirilen uyuşturucularda bu sorunla sık karşılaşılabilir.
Örneğin dört kişinin bulunduğu bir araçta uyuşturucu ele geçirilmiş ve uyuşturucunun bulunduğu poşet üzerinde araçtaki kişilerden birinin parmak izi tespit edilmiş olabilir.
Bu durumda parmak izi şüpheli ile paket arasında bağlantı kuran önemli bir bulgu olabilir.
Ancak yine de şu sorunun cevaplanması gerekir:
Bu kişinin uyuşturucu maddeyi ticaret amacıyla bulundurduğunu gösteren başka hangi deliller vardır?
Telefonunda uyuşturucu satışına ilişkin mesaj var mı?
Uyuşturucu satın aldığı veya sattığı ileri sürülen kişiler var mı?
Para transferleri mevcut mu?
Fiziki takip yapılmış mı?
Satış anı tespit edilmiş mi?
Şüphelinin üzerinde uyuşturucu satışından elde edildiği ileri sürülen para bulunmuş mu?
Hassas terazi veya paketleme materyalleri mevcut mu?
Dolayısıyla başkasına ait olduğu savunulan uyuşturucu paketinde parmak izi çıkması, önemli olmakla birlikte dosyanın tamamından bağımsız değerlendirilmemelidir.
Evde Bulunan Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Çıkarsa Ne Olur?
Uyuşturucu soruşturmalarının önemli bir kısmında uyuşturucu madde ev araması sırasında ele geçirilmektedir.
Özellikle aynı evde birden fazla kişinin yaşadığı durumlarda uyuşturucunun kime ait olduğunun belirlenmesi tartışmalı hale gelebilir.
Örneğin evde anne, baba, kardeş, arkadaş veya başka kişiler birlikte yaşıyor olabilir.
Uyuşturucu ortak kullanılan bir odada veya ortak erişime açık bir yerde ele geçirilmişse, yalnızca evde bulunmak kişinin uyuşturucunun sahibi olduğunu göstermeyebilir.
Bu noktada uyuşturucu paketindeki parmak izi önemli hale gelebilir.
Ancak parmak izinin bulunması halinde dahi uyuşturucunun ele geçirildiği yer, paketin niteliği ve diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.
Örneğin uyuşturucu kişinin özel odasında, kişisel eşyalarının arasında ve yalnızca kendisine ait bir alanda bulunmuşsa delil tablosu farklıdır.
Buna karşılık ortak mutfakta veya birden fazla kişinin erişebildiği salonda bulunan bir paket bakımından değerlendirme farklı olabilir.
Uyuşturucu paketinde parmak izi bulunması, şüpheli ile paket arasında temas bulunduğunu gösterebilir ancak ticaret kastının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Araçta Bulunan Uyuşturucuda Parmak İzi Çıkması
Benzer bir problem araç aramalarında da ortaya çıkmaktadır.
Araç içerisinde uyuşturucu bulunması, araçtaki herkesin otomatik olarak uyuşturucudan sorumlu tutulması anlamına gelmez.
Uyuşturucunun;
torpidoda, bagajda, koltuk altında, kapı gözünde, kişisel çantada veya gizli bir bölmede
bulunması değerlendirmeyi değiştirebilir.
Uyuşturucunun bulunduğu paket üzerinde şüphelinin parmak izi tespit edilmesi halinde şüpheli ile materyal arasında bağlantı güçlenebilir.
Ancak yine de kişinin uyuşturucunun varlığını bilip bilmediği ve özellikle uyuşturucu ticareti suçuna iştirak edip etmediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Var Ama Telefonda Mesaj Yoksa Ne Olur?
Uyuşturucu madde ticareti soruşturmalarında telefon incelemeleri önemli delillerden biri olabilir.
Şüphelinin telefonunda;
uyuşturucu satışına ilişkin konuşmalar, fiyat görüşmeleri, müşteri yazışmaları, konum paylaşımları veya uyuşturucu teminine ilişkin mesajlar
bulunduğu ileri sürülebilir.
Buna karşılık uyuşturucu paketinde parmak izi bulunmasına rağmen telefonda uyuşturucu ticaretini gösteren herhangi bir mesaj bulunmaması halinde bu durum dosyanın bütünlüğü içerisinde değerlendirilmelidir.
Telefonun temiz çıkması tek başına kişinin suçsuz olduğunu göstermediği gibi, parmak izinin bulunması da tek başına ticaret suçunun oluştuğunu göstermeyebilir.
Önemli olan bütün delillerin birlikte neyi ortaya koyduğudur.
Özellikle uyuşturucu paketinde parmak izi dışında satışa ilişkin başka bir delil bulunmaması, savunma bakımından önem taşıyabilir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi ve Hassas Terazi Birlikte Bulunursa Ne Olur?
Dosyada parmak izinin yanında hassas terazi bulunması halinde deliller birlikte değerlendirilir.
Ancak hassas terazinin bulunması da kendi başına her olayda uyuşturucu ticareti suçunun kesin kanıtı olarak kabul edilemez.
Terazinin;
nerede bulunduğu, kime ait olduğu, üzerinde uyuşturucu kalıntısı bulunup bulunmadığı ve şüpheliyle bağlantısının nasıl kurulduğu önemlidir.
Örneğin uyuşturucu paketinde şüphelinin parmak izi bulunması, aynı yerde hassas terazi ele geçirilmesi ve terazide uyuşturucu kalıntısı tespit edilmesi, yalnızca ortak kullanılan bir alanda temiz bir terazinin bulunmasından farklı bir delil tablosu oluşturabilir.
Buna rağmen yine de bütün deliller somut olay içerisinde değerlendirilmelidir.
Hassas terazinin TCK 188 kapsamında nasıl değerlendirildiğine ilişkin ayrıntılı açıklamalar için hassas terazi uyuşturucu ticareti suçunda tek başına delil sayılır mı? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Parmak İzi Var Ama Uyuşturucu Satışı Tespit Edilmemişse Ne Olur?
Uyuşturucu ticareti suçlamasında sık karşılaşılan tartışmalardan biri, şüphelinin uyuşturucuyla bağlantısının bulunmasına rağmen satış yaptığına ilişkin doğrudan bir tespitin bulunmamasıdır.
Burada önemli bir hukuki ayrım vardır.
TCK m.188 yalnızca uyuşturucunun fiilen satılmasını düzenlemez. Kanunda uyuşturucu maddenin satışa arz edilmesi, başkasına verilmesi, sevk edilmesi, nakledilmesi, depolanması, satın alınması, kabul edilmesi veya belirli amaçla bulundurulması gibi farklı seçimlik hareketler de düzenlenmiştir.
Bu nedenle “Beni uyuşturucu satarken yakalamadılar” savunması tek başına uyuşturucu ticareti isnadını ortadan kaldırmaz.
Ancak kişinin hangi seçimlik hareketi gerçekleştirdiğinin somut delillerle ortaya konulması gerekir.
Parmak izi bu değerlendirmede delillerden biri olabilir; fakat parmak izinin dosyadaki diğer delillerle birlikte neyi ispatladığı ayrıca belirlenmelidir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Çıkması Tutuklama Sebebi mi?
Uyuşturucu paketinde parmak izi tespit edilmesi, soruşturma makamları tarafından kuvvetli suç şüphesi değerlendirmesinde dikkate alınabilir.
Ancak parmak izi çıkması otomatik tutuklama sebebi değildir.
Tutuklama kararı bakımından CMK’da düzenlenen şartların bulunması gerekir.
Özellikle şüpheli hakkında kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin bulunup bulunmadığı ve tutuklama nedenlerinin mevcut olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Uyuşturucu madde ticareti suçunun katalog suçlar arasında bulunması da her TCK 188 soruşturmasında kişinin mutlaka tutuklanacağı anlamına gelmez.
Dolayısıyla uyuşturucu paketinde parmak izi bulunan kişinin hukuki durumu değerlendirilirken parmak izi dışında dosyada hangi delillerin bulunduğu önemlidir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Nedeniyle Gözaltına Alınan Kişi Ne Yapmalı?
Kişinin uyuşturucu paketinde parmak izi bulunduğu gerekçesiyle şüpheli konumuna gelmesi halinde, öncelikle kriminal raporun içeriği ve uyuşturucunun ele geçirildiği koşullar değerlendirilmelidir.
Özellikle;
parmak izinin hangi materyalde bulunduğu, uyuşturucunun nerede ele geçirildiği, şüphelinin paketle temasına ilişkin açıklaması, paketin ortak kullanıma açık bir yerde bulunup bulunmadığı ve dosyada uyuşturucu ticaretini gösteren başka delillerin mevcut olup olmadığı
önem taşır.
Yakınınız uyuşturucu ticaretinden gözaltına alındıysa, gözaltı sonrasında savcılık ve olası tutuklama sorgusu aşamaları kısa süre içerisinde gündeme gelebilir.
Uyuşturucu paketinde parmak izi tespit edilmesi soruşturma kapsamında gözaltı tedbirinin uygulanmasına yol açabilecek delillerden biri olabilir. Gözaltı sonrasında savcılık ve sulh ceza hâkimliği sürecinin nasıl ilerlediğini “Yakınım Uyuşturucu Ticaretinden Gözaltına Alındı: Ne Yapmalıyım?” başlıklı yazımızda ayrıca ele aldık.
Uyuşturucu maddesinin bulunduğu yerin birden fazla kişinin kullanımında olması hâlinde aidiyet sorunu ayrıca önem taşır. Bu konuda Evde Uyuşturucu Bulundu. Evdeki Herkes Ceza Alır mı? hakkındaki yazımız da incelenebilir.
Parmak İzi Delilinde Savunmada Hangi Sorular Sorulmalıdır?
Uyuşturucu paketinde parmak izi bulunan bir dosyada savunmanın yalnızca:
“Parmak izi bana ait değildir.”
şeklinde kurulması her zaman doğru olmayabilir.
Kriminal rapor parmak izinin kişiye ait olduğunu bilimsel olarak ortaya koyuyorsa, dosyanın gerçeklerine aykırı bir savunma yerine parmak izinin olay içerisindeki anlamı tartışılmalıdır.
Örneğin:
Parmak izi paketin hangi bölümünde bulundu?
Materyal daha önce başka bir amaçla kullanılmış olabilir mi?
Paket ortak kullanılan bir alanda mıydı?
Şüphelinin bu materyalle daha önce temas etmesini açıklayan bir neden var mı?
Uyuşturucunun şüpheliye ait olduğunu gösteren başka bir delil var mı?
Ticaret kastını ortaya koyan telefon mesajı mevcut mu?
Para hareketi var mı?
Alıcı veya satıcı beyanı bulunuyor mu?
Fiziki takip yapılmış mı?
Uyuşturucunun paketlenme şekli nasıl?
Hassas terazi veya başka materyal ele geçirilmiş mi?
Bu soruların cevapları uyuşturucu paketindeki parmak izinin delil değerinin belirlenmesinde önem taşıyabilir.
UYUŞTURUCU PAKETİNDE PARMAK İZİ, YARGITAY UYGULAMASI VE DİĞER DELİLLERLE BİRLİKTE DEĞERLENDİRME
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Yargıtay Tarafından Nasıl Değerlendiriliyor?
Uyuşturucu paketinde parmak izi bulunması, ceza yargılamasında önemli bir kriminal bulgu olabilir. Ancak parmak izinin varlığı ile uyuşturucu madde ticareti suçunun sabit olması aynı şey değildir. Yargıtay uygulamasında da parmak izi delili, dosyadaki diğer delillerden kopuk biçimde değil, olayın bütünü içerisinde değerlendirilmektedir.
Bu nedenle uyuşturucu paketinde parmak izi bulunan bir dosyada yalnızca kriminal rapora bakılması yeterli değildir. Şüphelinin uyuşturucuyla fiilî bağlantısı, maddenin ele geçirildiği yer, paket üzerindeki izin konumu ve özellikle ticaret kastını gösteren başka delillerin bulunup bulunmadığı önem taşır.
Örneğin uyuşturucunun bulunduğu poşet üzerinde şüphelinin parmak izi bulunması ile aynı zamanda telefonda satış görüşmeleri, alıcı beyanları, para transferleri ve fiziki takip kayıtlarının bulunması halinde ortaya çıkan delil tablosu daha güçlü olabilir.
Buna karşılık yalnızca parmak izi bulunmasına rağmen uyuşturucunun başka kişilerin erişebildiği bir alanda ele geçirilmesi, telefonda herhangi bir satış içeriği bulunmaması ve şüphelinin ticaret yaptığına ilişkin başka somut delil elde edilememesi halinde parmak izinin ispat gücü farklı değerlendirilmelidir.
Uyuşturucu Poşetinde Parmak İzi Çıkması Mahkûmiyet İçin Yeterli mi?
Uyuşturucu poşetinde parmak izi çıkması, kişinin söz konusu poşetle temas ettiğini gösteren önemli bir bulgudur. Ancak mahkûmiyet için bunun ötesinde, isnat edilen fiilin sanık tarafından işlendiğinin yeterli delillerle ortaya konulması gerekir.
Özellikle TCK m.188 kapsamında bir mahkûmiyet kurulacaksa, parmak izinin;
uyuşturucuyu satma, satışa arz etme, başkasına verme, sevk etme, nakletme, depolama veya ticari amaçla bulundurma
gibi seçimlik hareketlerden hangisini ispatladığı değerlendirilmelidir.
Bir başka ifadeyle şu soru önemlidir:
Poşetteki parmak izi kişinin pakete dokunduğunu mu, yoksa uyuşturucu ticareti yaptığını mı ispatlıyor?
Bu iki durum birbirinden farklıdır.
Dolayısıyla savunmada yalnızca parmak izinin varlığı değil, bu izin isnat edilen suç bakımından hukuki anlamı tartışılmalıdır.
Parmak İzi Ne Zaman Oluştuğu Tespit Edilebilir mi?
Parmak izi delili bakımından önemli sorunlardan biri de temasın ne zaman gerçekleştiğinin her durumda belirlenememesidir.
Bir yüzeyde kişinin parmak izinin bulunması, kişinin o yüzeye bir aşamada temas ettiğini gösterebilir. Ancak parmak izinin olaydan hemen önce mi, uyuşturucunun pakete konulması sırasında mı yoksa çok daha önce başka bir nedenle mi oluştuğu her olayda doğrudan belirlenemeyebilir.
Bu nedenle şüphelinin:
“Bu poşete daha önce başka bir nedenle dokundum.”
şeklindeki savunması varsa, bu savunmanın hayatın olağan akışına ve dosyadaki diğer delillere uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Örneğin uyuşturucunun bulunduğu materyal daha önce şüpheliye ait bir alışveriş poşeti, kutu veya ortak kullanım eşyası ise temasın suçla bağlantısının ayrıca ortaya konulması gerekebilir.
Buna karşılık uyuşturucunun özel olarak paketlendiği materyal üzerinde yalnızca şüphelinin parmak izinin bulunması ve başka delillerin de şüpheliyi uyuşturucu ticaretine bağlaması daha farklı bir değerlendirme doğurabilir.
Uyuşturucu Paketinde Birden Fazla Kişinin Parmak İzi Varsa Ne Olur?
Özellikle çok şüphelili uyuşturucu soruşturmalarında aynı paket üzerinde birden fazla kişinin parmak izinin tespit edilmesi mümkündür.
Bu durumda yalnızca izlerin varlığına bakılarak herkesin uyuşturucu ticaretinden sorumlu tutulması doğru değildir.
Her kişi bakımından ayrı ayrı;
- parmak izinin hangi materyalde bulunduğu,
- uyuşturucunun bulunduğu alanla bağlantısı,
- paketle temasının açıklaması,
- diğer şüphelilerle ilişkisi,
- telefon içerikleri,
- para hareketleri,
- fiziki takip kayıtları,
- uyuşturucu satışı veya teslimine ilişkin başka deliller
değerlendirilmelidir.
Ceza sorumluluğu şahsidir. Bir uyuşturucu paketi üzerinde birden fazla kişinin izinin bulunması, kişilerin tamamının aynı suç işleme iradesi içerisinde hareket ettiğini kendiliğinden göstermez.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Çıkmadıysa Beraat Edilir mi?
Bu sorunun ters yönü de önemlidir.
Uyuşturucu paketinde şüpheliye ait parmak izi çıkmaması, kişinin otomatik olarak beraat edeceği anlamına gelmez.
Uyuşturucu ticareti farklı delillerle ispatlanabilir. Örneğin;
telefon yazışmaları, kamera kayıtları, fiziki takip, alıcı beyanları, banka hareketleri, uyuşturucunun şüphelinin üzerinde ele geçirilmesi veya başka maddi deliller
dosyada bulunabilir.
Dolayısıyla parmak izi yalnızca delil araçlarından biridir.
Savunmada “parmak izim yok, o halde suçsuzum” şeklindeki tek boyutlu yaklaşım yerine dosyanın bütün delilleri incelenmelidir.
Parmak İzi Var Ama DNA Yoksa Ne Olur?
Bazı uyuşturucu soruşturmalarında kriminal inceleme yalnızca parmak iziyle sınırlı kalmayabilir. Materyal üzerinde biyolojik örnek veya DNA araştırması da gündeme gelebilir.
Parmak izinin bulunmasına rağmen DNA bulunmaması veya bunun tam tersinin ortaya çıkması, tek başına kesin bir sonuç doğurmaz.
Her kriminal bulgunun kendi teknik anlamı vardır.
Bu nedenle savunmada parmak izi, DNA ve diğer kriminal inceleme sonuçlarının birbirleriyle uyumu da değerlendirilebilir.
Örneğin dosyada şüpheliye ait olduğu ileri sürülen çok sayıda paket bulunmasına rağmen yalnızca tek bir dış ambalaj üzerinde parmak izi tespit edilmiş olması ile bütün paketlerde aynı kişiye ait izlerin bulunması aynı delil ağırlığına sahip olmayabilir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi ve Satışa Hazır Paketler Birlikte Bulunursa
Uyuşturucunun çok sayıda küçük pakete ayrılmış şekilde bulunması, soruşturma makamları tarafından ticaret kastının değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.
Bunun üzerine paketlerin üzerinde şüpheliye ait parmak izinin bulunması, dosyadaki delil tablosunu güçlendirebilir.
Ancak yine de paketlenme biçiminin gerçekten satış amacıyla hazırlanmış olup olmadığı ve şüpheliyi satış faaliyetine bağlayan başka delillerin bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Örneğin;
çok sayıda küçük paket, hassas terazi, satış mesajları, müşteri beyanları ve uyuşturucu paketlerinde şüphelinin parmak izi
birlikte bulunduğunda savcılık daha güçlü bir ticaret iddiası ileri sürebilir.
Buna karşılık tek bir paket ve yalnızca parmak izi bulunması farklı bir delil tablosudur.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi ve Yüklü Nakit Para Bulunması
Şüphelinin üzerinde veya ikametinde yüksek miktarda nakit para bulunması da uyuşturucu soruşturmalarında araştırılabilir.
Ancak nakit para bulunması da tek başına uyuşturucu ticaretinin kesin delili değildir.
Paranın kaynağı;
maaş, ticari faaliyet, araç satışı, borç tahsili veya başka hukuka uygun bir işlem
olabilir.
Bu nedenle uyuşturucu paketinde parmak izi + nakit para birlikteliğinde dahi paranın suçtan elde edildiğinin ortaya konulması gerekir.
Özellikle paranın miktarı, bankacılık kayıtları, şüphelinin ekonomik durumu ve uyuşturucu satışıyla zamansal bağlantısı incelenmelidir.
Parmak İzi Var Ama Alıcı Beyanı Yoksa Ne Olur?
Uyuşturucu ticareti soruşturmalarında bazen herhangi bir alıcı tespit edilmemiş olabilir.
Bu durumda şüphelinin;
“Kimseye uyuşturucu satmadım, yalnızca pakete dokunmuş olmam ticaret yaptığım anlamına gelmez.”
şeklindeki savunması dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilmelidir.
Ancak daha önce de belirttiğimiz gibi TCK m.188 yalnızca tamamlanmış satış eylemini düzenlemez. Bu nedenle alıcı bulunmaması tek başına ticaret suçunu ortadan kaldırmaz.
Yine de alıcı beyanının olmaması, fiziki satış tespitinin bulunmaması ve telefon mesajlarının da ticareti göstermemesi halinde parmak izinin tek başına ne ölçüde yeterli olduğu daha önemli bir tartışma hâline gelir.
Başka Şüphelinin Beyanı ve Parmak İzi Birlikte Bulunursa
Uyuşturucu soruşturmalarında başka bir şüpheli:
“Bu uyuşturucu ona aitti.”
veya
“Uyuşturucuyu o paketledi.”
şeklinde beyanda bulunabilir.
Bu beyanın yanında paket üzerinde aynı kişiye ait parmak izi bulunması, savcılık tarafından birbirini destekleyen deliller olarak değerlendirilebilir.
Ancak diğer şüphelinin beyanının;
tutarlı olup olmadığı, kendi sorumluluğunu azaltma amacı taşıyıp taşımadığı, daha önce farklı anlatımda bulunup bulunmadığı ve objektif delillerle desteklenip desteklenmediği
incelenmelidir.
Bir kişinin kendi ceza sorumluluğunu azaltmak amacıyla başka bir kişiyi suçlama ihtimali ceza yargılamasında göz ardı edilmemelidir.
Bu nedenle suçlayıcı beyan ile parmak izi delilinin birlikte bulunması halinde dahi bütün delillerin güvenilirliği ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Var Ama Şüpheli Kullanıcıysa Ne Olur?
Şüphelinin uyuşturucu kullanıcısı olması, uyuşturucu ticareti yapamayacağı anlamına gelmez. Ancak TCK m.188 ile TCK m.191 ayrımı yapılırken şüphelinin kullanım durumu önem taşıyabilir.
Örneğin uyuşturucu paketinin üzerinde kişinin parmak izi bulunması, paketin ona ait olabileceği yönünde bir bağlantı kurabilir. Ancak asıl mesele uyuşturucunun hangi amaçla bulundurulduğudur.
Şüpheli uyuşturucuyu kişisel kullanım amacıyla bulundurduğunu savunuyorsa;
maddenin miktarı, paketleme biçimi, kullanım alışkanlığı, telefon içerikleri, hassas terazi, alıcı beyanları ve diğer deliller değerlendirilmelidir.
Dolayısıyla parmak izi uyuşturucu ile kişiyi ilişkilendirse bile kullanma amacı ile ticaret amacı arasındaki ayrım yine yapılmalıdır.
Parmak İzi Bulunan Paket Başkasının Evindeyse Ne Olur?
Bu da oldukça önemli bir ihtimaldir.
Örneğin uyuşturucu, başka bir şüphelinin ikametinde ele geçirilmiş olabilir ancak paket üzerinde müvekkilin parmak izi bulunmuş olabilir.
Bu durumda savcılık, kişinin uyuşturucuyla bağlantısını parmak izi üzerinden araştırabilir.
Ancak kişinin o eve daha önce gidip gitmediği, ev sahibiyle ilişkisi, söz konusu pakete hangi koşullarda temas etmiş olabileceği ve uyuşturucunun ele geçirildiği tarihte kişinin evde bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Bu nedenle başkasının evindeki uyuşturucuda parmak izi çıkması, şüpheli açısından önemli olmakla birlikte tek başına uyuşturucunun sahibi veya satıcısı olduğunu kesinleştirmez.
Parmak İzi Bulunan Uyuşturucu Paketi Ortak Alandaysa
Uyuşturucunun apartman boşluğu, ortak depo, araç bagajı, işyeri mutfağı veya birden fazla kişinin kullandığı başka bir alanda bulunması halinde aidiyet tartışması daha da önem kazanır.
Parmak izi burada şüpheli ile paket arasında bağlantı kurabilir.
Ancak ortak alana erişimi olan kişi sayısı, parmak izinin bulunduğu materyalin niteliği ve diğer deliller ayrıca değerlendirilmelidir.
Örneğin apartmanın ortak alanında bulunan uyuşturucu paketinde şüphelinin parmak izi çıkması ile paketin şüphelinin cebinden çıkarılması aynı delil gücüne sahip değildir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Deliline Nasıl İtiraz Edilir?
Burada “itiraz”dan kastın, kriminal raporun teknik sonucunu sırf şüpheli aleyhine olduğu için reddetmek olmaması gerekir.
Öncelikle rapor incelenmelidir.
Gerçekten şüpheliye ait yeterli karakteristik özellik tespit edilmiş mi?
İnceleme hangi materyal üzerinde yapılmış?
Parmak izi nerede bulunmuş?
Materyalin muhafaza ve inceleme süreci nasıl yürütülmüş?
Bu teknik hususların yanında esas savunma çoğu zaman parmak izinin hukuki anlamına ilişkindir.
Yani:
“Evet, bu materyale temas etmiş olabilirim; ancak bu durum uyuşturucu ticareti yaptığımı göstermiyor.”
şeklindeki savunmanın somut delillerle desteklenip desteklenemeyeceği değerlendirilmelidir.
Parmak İzi Raporunda Eksiklik Varsa Ne Yapılabilir?
Kriminal raporda belirsizlik veya teknik eksiklik bulunduğu düşünülüyorsa dosyanın özelliklerine göre ek inceleme veya bilirkişi değerlendirmesi gündeme gelebilir.
Örneğin hangi materyalin hangi bölümünden izin elde edildiği açık değilse veya materyallerin numaralandırılmasıyla tutanaklar arasında uyumsuzluk bulunuyorsa bunun açıklığa kavuşturulması gerekebilir.
Özellikle çok sayıda uyuşturucu paketi bulunan dosyalarda hangi paket üzerinde kimin parmak izinin bulunduğunun açık şekilde belirlenmesi önemlidir.
Birinci pakette çıkan izin bütün uyuşturucu maddeler bakımından otomatik olarak aynı anlamı taşıdığı varsayılmamalıdır.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi ve Arama İşleminin Hukuka Uygunluğu
Parmak izi delilinin kendisi kadar, uyuşturucunun nasıl ele geçirildiği de önemlidir.
Uyuşturucu madde hukuka aykırı bir arama sonucunda ele geçirildiyse, delilin hukuka uygunluğu konusunda ayrıca değerlendirme yapılması gerekebilir.
Bu nedenle savunmada yalnızca kriminal rapora odaklanılmamalıdır.
Aramanın;
hangi karara veya emre dayanılarak yapıldığı, arama tutanağı, arama zamanı, aramada bulunan kişiler, el koyma işlemi ve ele geçirilen materyallerin nasıl muhafaza edildiği
dosyanın özelliklerine göre incelenebilir.
Uyuşturucu paketinden sonradan elde edilen parmak izi, ele geçirilen materyalin hukuki statüsünden tamamen bağımsız değildir.
Parmak İzi Delili Tek Başına Tutukluluğun Devamına Yeterli mi?
Uyuşturucu paketinde şüphelinin parmak izinin bulunması, tutuklama değerlendirmesinde dikkate alınabilecek somut delillerden biri olabilir.
Ancak tutukluluğun devamı bakımından yalnızca parmak izi raporunun varlığı değil, dosyanın güncel delil durumu değerlendirilmelidir.
Örneğin başlangıçta parmak izi nedeniyle kuvvetli şüphe bulunduğu düşünülmüş olabilir. Daha sonra;
telefon incelemesinin şüpheli lehine sonuçlanması, uyuşturucunun başka kişiye ait olduğunu gösteren delillerin ortaya çıkması veya başka şüphelilerin anlatımlarının değişmesi
halinde tutuklama koşullarının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Bu nedenle uyuşturucu ticaretinden tutuklanan kişinin dosyasında kriminal rapor ile diğer tüm deliller birlikte ele alınmalıdır.
UYUŞTURUCU PAKETİNDE PARMAK İZİ NEDENİYLE İFADE, GÖZALTI, TUTUKLAMA VE SAVUNMA
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Nedeniyle İfadeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?
Bir kişinin uyuşturucu paketinde parmak izi bulunduğunun tespit edilmesi, soruşturma makamlarının o kişiyle uyuşturucu madde arasında bağlantı kurmasına neden olabilir. Bu nedenle kişi kolluk tarafından ifadeye çağrılabilir, hakkında şüpheli sıfatıyla işlem yapılabilir veya soruşturmanın niteliğine göre gözaltı tedbiri gündeme gelebilir.
Ancak parmak izi nedeniyle ifadeye çağrılmak, kişinin uyuşturucu ticareti suçunu işlediğinin kesinleştiği anlamına gelmez. İfade aşamasında asıl önemli olan, parmak izinin hangi materyalde, hangi koşullarda ve hangi bağlamda bulunduğunun değerlendirilmesidir.
Örneğin kişi, söz konusu poşete daha önce başka bir nedenle dokunduğunu, poşetin ortak kullanılan bir ortamda bulunduğunu veya uyuşturucunun kendisine ait olmadığını ileri sürebilir. Bu savunmaların dosyadaki diğer delillerle uyumlu olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.
Bu nedenle uyuşturucu paketinde parmak izi nedeniyle ifadeye çağrılan kişinin yalnızca “parmak izi benim değil” şeklinde bir savunma yapması yerine, dosyanın gerçeklerine uygun ve somut delillerle desteklenebilir bir açıklama sunması önemlidir.
Parmak İzi Nedeniyle Uyuşturucu Ticaretinden Gözaltına Alınır mı?
Evet, soruşturmanın niteliğine göre gözaltı tedbiri uygulanabilir. Ancak gözaltı, mahkûmiyet veya tutuklama anlamına gelmez.
Uyuşturucu paketi üzerinde kişinin parmak izinin bulunması, soruşturma makamları bakımından önemli bir kriminal bulgu olabilir. Buna rağmen gözaltı ve sonrasında tutuklama değerlendirmesi yapılırken dosyadaki diğer deliller de incelenmelidir.
Örneğin şu hususlar önemlidir:
- uyuşturucu nerede ele geçirildi,
- paket kimin kullanım alanındaydı,
- başka kişilerin parmak izi var mı,
- telefonda satış mesajları bulunuyor mu,
- banka hareketleri mevcut mu,
- alıcı veya satıcı beyanı var mı,
- hassas terazi ele geçirilmiş mi,
- fiziki takip yapılmış mı,
- şüphelinin uyuşturucu kullandığına ilişkin veri var mı.
Dolayısıyla parmak izi tek başına gözaltının veya tutuklamanın sonucunu belirlemez.
Savcılıkta “Parmak İzi Senin” Denirse Nasıl Savunma Yapılmalı?
Savcılık ifadesinde kriminal rapor şüphelinin önüne konulabilir ve:
“Uyuşturucunun bulunduğu poşet üzerinde parmak izin tespit edildi. Açıklaman nedir?”
şeklinde soru yöneltilebilir.
Bu aşamada savunmanın dosyanın gerçeklerine uygun olması gerekir.
Parmak izi gerçekten şüpheliye aitse, teknik olarak doğrulanmış bir kriminal bulguyu sırf aleyhe olduğu için reddetmek savunmanın güvenilirliğini zedeleyebilir. Bunun yerine parmak izinin neden o yüzeyde bulunduğunu açıklamak daha anlamlı olabilir.
Örneğin şüpheli, poşetin kendisine ait başka bir eşyanın ambalajı olduğunu, daha önce ortak kullanılan bir alanda bulunduğunu veya uyuşturucudan bağımsız şekilde temas ettiğini savunabilir.
Ancak bu açıklamanın olayın koşullarıyla uyumlu olması gerekir.
Uyuşturucu Paketine Daha Önce Dokunmuş Olmak Nasıl İspatlanır?
Bu tür savunmalarda asıl mesele, yalnızca bir açıklama yapmak değil, açıklamayı dosya gerçekleriyle destekleyebilmektir.
Örneğin poşetin daha önce farklı bir amaçla kullanıldığı söyleniyorsa, poşetin bulunduğu yer, evde kimlerin yaşadığı, paketin ortak kullanım alanında olup olmadığı ve diğer kişilerin beyanları önem taşıyabilir.
Benzer şekilde işyeri veya araçta bulunan bir pakete daha önce temas edildiği ileri sürülüyorsa, kişinin o alana düzenli erişiminin bulunması savunmayı destekleyebilir.
Ceza yargılamasında her savunmanın ayrıca maddi delille ispatlanması zorunlu olmasa da, savunmanın hayatın olağan akışına uygun ve çelişkisiz olması önem taşır.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Çıkması Tutuklama İçin Yeterli mi?
Tutuklama bakımından en kritik soru budur.
Uyuşturucu paketinde parmak izi, kuvvetli suç şüphesinin değerlendirilmesinde dikkate alınabilir. Ancak tutuklama kararı için yalnızca parmak izi bulunması yeterli olmayabilir.
CMK kapsamında tutuklama için;
- kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller,
- bir tutuklama nedeninin bulunması,
- tutuklamanın ölçülü olması
gibi şartlar birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle savunmada yalnızca “parmak izi tek başına yetmez” demek yerine şu soruların üzerinde durulmalıdır:
Parmak izi hangi materyalde bulundu?
Uyuşturucu doğrudan şüphelinin hakimiyet alanında mıydı?
Telefon veya banka kayıtları ticareti destekliyor mu?
Başka delil var mı?
Uyuşturucu ticareti kastını gösteren somut bir olgu mevcut mu?
Bu soruların cevapları tutuklama değerlendirmesinde önem taşır.
Parmak İzi Var Ama Uyuşturucu Kullanıcısıysam Ne Olur?
Şüphelinin uyuşturucu kullanıcısı olması önemli olabilir, ancak tek başına TCK m.188 isnadını ortadan kaldırmaz.
Asıl mesele uyuşturucunun kullanım amacıyla mı yoksa ticaret amacıyla mı bulundurulduğudur.
Örneğin paket üzerinde şüphelinin parmak izi bulunması, uyuşturucuyla bağ kurabilir. Ancak kişinin telefonunda satış mesajı yoksa, alıcı bulunmuyorsa, para hareketi yoksa ve ele geçirilen miktar ile diğer deliller kullanım savunmasını destekliyorsa TCK m.191 yönünden değerlendirme gündeme gelebilir.
Bu nedenle parmak izi, TCK m.188 ile TCK m.191 ayrımını tek başına çözmez.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Var Ama Paket Ev Arkadaşıma Aitse Ne Olur?
Ortak yaşam alanlarında aidiyet sorunu sıkça ortaya çıkar.
Evde birden fazla kişi yaşıyorsa ve uyuşturucu ortak alanda bulunmuşsa, paketin kime ait olduğu ayrıca araştırılmalıdır.
Parmak izi bu noktada bağlantı kurabilir ancak yine de:
- pakete kimin erişimi olduğu,
- uyuşturucunun hangi odada bulunduğu,
- şüphelinin kişisel eşyaları arasında olup olmadığı,
- diğer ev sakinlerinin beyanları,
- başka kişilerin izlerinin bulunup bulunmadığı
önem taşır.
Bu nedenle ortak evde bulunan uyuşturucu paketindeki parmak izi, tek başına ticaret suçunun kesin delili olarak görülmemelidir.
Araçta Bulunan Uyuşturucuda Parmak İzi Çıkarsa Tutuklanır mıyım?
Araçta uyuşturucu ele geçirilmesi halinde aracın sahibi, sürücüsü ve yolcuları hakkında ayrı ayrı değerlendirme yapılmalıdır.
Uyuşturucu paketi üzerinde yolculardan birinin parmak izi çıkması önemli olabilir. Ancak kişinin pakete temas etmiş olması ile uyuşturucuyu ticaret amacıyla bulundurması aynı şey değildir.
Özellikle uyuşturucunun bagajda, torpidoda veya gizli bölmede bulunması halinde kişinin o bölgeye erişimi, paketin kime ait olduğu ve diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.
Telefonum Temiz Ama Pakette Parmak İzim Var, Ne Olur?
Bu durum savunmada önemli olabilir.
Uyuşturucu ticareti dosyalarında telefon incelemesinde satışa ilişkin mesaj, müşteri listesi, fiyat görüşmesi veya teslimat içeriği bulunmaması, ticaret iddiasını zayıflatabilecek unsurlardan biri olabilir.
Ancak telefonun temiz olması tek başına beraat anlamına gelmez.
Parmak izi, uyuşturucunun miktarı, paketlenme biçimi, hassas terazi, para hareketleri ve diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle parmak izi var ama telefon temiz şeklindeki dosyalarda savunmanın tüm delilleri birlikte ele alması gerekir.
Parmak izi delilinin yanında şüphelinin cep telefonunda uyuşturucu satışına ilişkin WhatsApp, Telegram veya diğer mesajlaşma içeriklerinin bulunup bulunmadığı da önem taşıyabilir. Telefon incelemelerinin uyuşturucu dosyalarındaki delil değerini “Uyuşturucu Suçunda Telefon İncelemesi” başlıklı yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Hassas Terazi Yoksa Parmak İzi Delili Zayıflar mı?
Hassas terazinin bulunmaması ticaret iddiasını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Ancak hassas terazi, paketleme materyali, müşteri mesajları veya para hareketleri gibi ek delillerin bulunmaması halinde parmak izinin dosyadaki ağırlığı daha fazla tartışılabilir.
Bu nedenle:
“Parmak izi var ama başka hiçbir ticaret delili yok.”
şeklindeki dosyalar ile;
“Parmak izi + hassas terazi + satış mesajları + alıcı beyanı var.”
şeklindeki dosyalar aynı şekilde değerlendirilmez.
Parmak İzi Nedeniyle Tutuklandıysam Tahliye Mümkün mü?
Evet. Tutuklama kararının verilmiş olması, tutukluluğun yargılama sonuna kadar devam edeceği anlamına gelmez.
Dosyada yalnızca parmak izi bulunduğu ve başka ticaret delili bulunmadığı düşünülüyorsa, tutukluluğun devamı bakımından bu husus savunmada tartışılabilir.
Ayrıca soruşturma ilerledikçe:
- telefon inceleme raporu,
- kriminal rapor,
- tanık ve şüpheli beyanları,
- banka kayıtları,
- kamera görüntüleri
dosyaya girebilir ve delil durumu değişebilir.
Bu nedenle tutukluluğun devamına yönelik her değerlendirmede dosyanın güncel hali incelenmelidir.
Parmak İzi Delili Varken Tutukluluğa İtiraz Nasıl Yapılır?
Tutukluluğa itirazda yalnızca:
“Parmak izi tek başına delil değildir.”
demek yeterli olmayabilir.
Daha güçlü bir savunma şu sorular üzerinden kurulabilir:
- Parmak izi temas dışında neyi ispatlıyor?
- Ticaret kastını gösteren başka delil var mı?
- Uyuşturucu şüphelinin üzerinde mi bulundu?
- Telefon temiz mi?
- Alıcı beyanı var mı?
- Para transferi var mı?
- Paket ortak alanda mıydı?
- Başka kişilerin izleri mevcut mu?
- Deliller büyük ölçüde toplandı mı?
- Adli kontrol yeterli olabilir mi?
Bu şekilde parmak izinin dosyadaki gerçek anlamı tartışılır.
İstanbul’da Parmak İzi Nedeniyle Uyuşturucu Soruşturması
İstanbul’da yürütülen uyuşturucu soruşturmalarında parmak izi kriminal incelemeleri dosyanın önemli delillerinden biri olabilir.
Dosyanın yetkisine göre İstanbul Adalet Sarayı (Çağlayan), Bakırköy Adliyesi, İstanbul Anadolu Adliyesi (Kartal), Küçükçekmece, Büyükçekmece veya diğer yetkili adli merciler gündeme gelebilir.
Yakını uyuşturucu paketinde parmak izi nedeniyle gözaltına alınan veya tutuklanan kişinin dosyasında, yalnızca kriminal rapora değil, uyuşturucu ticareti isnadını desteklediği ileri sürülen diğer delillere de bakılması gerekir.
Parmak İzi Nedeniyle Uyuşturucu Avukatı Ararken Nelere Dikkat Edilmeli?
Uyuşturucu ticareti dosyalarında parmak izi gibi kriminal deliller, dosyanın teknik ve hukuki yönünü birlikte gündeme getirir.
Bu nedenle dosya değerlendirilirken:
- kriminal rapor,
- arama ve el koyma tutanakları,
- telefon incelemeleri,
- HTS kayıtları,
- para hareketleri,
- diğer şüpheli ifadeleri,
- uyuşturucunun miktarı ve türü,
- TCK 188 ve TCK 191 ayrımı
birlikte incelenmelidir.
Bu tür dosyalarda savunmanın yalnızca parmak izinin varlığına değil, parmak izinin suçun hangi unsurunu gerçekten ispatladığına odaklanması önemlidir.
UYUŞTURUCU PAKETİNDE PARMAK İZİ, BERAAT, TUTUKLULUK, YARGITAY YAKLAŞIMI VE SONUÇ
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Çıkması Beraate Engel midir?
Hayır. Uyuşturucu paketinde parmak izi çıkması, kişinin beraat etmesini otomatik olarak engellemez. Parmak izi, dosyadaki delillerden yalnızca biridir ve bu delilin hangi vakıayı ispatladığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Bir kişinin parmak izinin uyuşturucu paketinde bulunması, o pakete temas ettiğini gösterebilir. Ancak uyuşturucu madde ticareti suçundan mahkûmiyet kurulabilmesi için, kişinin TCK m.188 kapsamında cezalandırılmasını gerektiren fiillerden birini gerçekleştirdiğinin yeterli delillerle ortaya konulması gerekir.
Örneğin parmak izi bulunmasına rağmen;
telefon incelemesinde satışa ilişkin mesaj bulunmaması, alıcı beyanının olmaması, para transferlerinin ticareti göstermemesi, fiziki takip yapılmamış olması, uyuşturucunun ortak kullanılan bir alanda ele geçirilmesi veya başka kişilerin de paket üzerinde izlerinin bulunması
gibi hususlar dosyanın tamamı bakımından önem taşıyabilir.
Dolayısıyla savunmada yalnızca “parmak izi var” tespitinden hareket edilmemeli; bu parmak izinin uyuşturucu ticaretini hangi somut olguyla ispatladığı sorgulanmalıdır.
Parmak İzi Var Ama Ticaret Kastı İspatlanamamışsa Ne Olur?
Uyuşturucu ticareti suçunda asıl meselelerden biri, uyuşturucunun hangi amaçla bulundurulduğudur.
Kişinin uyuşturucu ile temasının bulunması, her durumda ticaret kastını göstermez.
Örneğin şüpheli uyuşturucunun kendisine ait olduğunu kabul ediyor ancak kişisel kullanım amacıyla bulundurduğunu savunuyorsa, parmak izi bu aidiyeti destekleyebilir. Fakat bu durumda da TCK m.188 ile TCK m.191 arasındaki ayrım ayrıca yapılmalıdır.
Bu ayrımda özellikle;
- uyuşturucu miktarı,
- paketleme biçimi,
- hassas terazi,
- telefon içerikleri,
- banka hareketleri,
- alıcı beyanları,
- fiziki takip,
- şüphelinin uyuşturucu kullanım durumu
birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle parmak izi ticaret kastını tek başına ispatlayan bir delil değildir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Hakkında Yargıtay Yaklaşımı
Uyuşturucu suçlarında Yargıtay, delilleri dosyanın bütünü içerisinde değerlendirmektedir. Parmak izi gibi kriminal deliller de bu yaklaşımın dışında değildir.
Önemli olan, parmak izinin dosyadaki diğer maddi olgularla birlikte neyi ortaya koyduğudur.
Örneğin yalnızca paket üzerinde parmak izi bulunması ile birlikte telefon, banka, alıcı beyanı veya fiziki takip gibi başka destekleyici delillerin de mevcut olması farklı bir tablo oluşturabilir.
Buna karşılık parmak izi dışında suçun ticaret boyutunu gösteren somut delillerin bulunmaması halinde, parmak izinin tek başına mahkûmiyet için yeterli olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle “Yargıtay parmak izi varsa kesin mahkûmiyet verir” veya “parmak izi tek başına hiçbir zaman delil değildir” şeklindeki iki uç yaklaşım da doğru değildir.
Her dosyanın somut delil yapısı önemlidir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi ve Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi
Ceza yargılamasının temel ilkelerinden biri, mahkûmiyet için suçun sanık tarafından işlendiğinin yeterli ve inandırıcı delillerle ortaya konulmasıdır.
Dosyada ciddi ve giderilemeyen şüpheler varsa bu şüphelerin sanık lehine değerlendirilmesi gerekir.
Örneğin uyuşturucu paketinde parmak izi bulunmasına rağmen;
paketin ortak alanda bulunması, başka kişilerin de erişiminin olması, ticaret kastını gösteren başka delillerin bulunmaması ve parmak izinin ne zaman oluştuğunun belirlenememesi
gibi durumlar dosyada değerlendirilmesi gereken şüphe alanları oluşturabilir.
Bu nedenle savunmada parmak izinin varlığı kadar, bu izin suçun bütün unsurlarını ispatlamaya yetip yetmediği üzerinde durulmalıdır.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Nedeniyle Tutuklanan Kişi Tahliye Olabilir mi?
Evet. Tutuklama kararı verilmiş olması, kişinin yargılama sonuna kadar tutuklu kalacağı anlamına gelmez.
Soruşturma ilerledikçe dosyaya yeni deliller girebilir. Örneğin;
- telefon inceleme raporu,
- kriminal rapor,
- banka kayıtları,
- HTS kayıtları,
- kamera görüntüleri,
- başka şüphelilerin ifadeleri
tamamlanabilir.
Bu delillerin şüpheli lehine sonuçlanması halinde tutukluluğun devamının gerekip gerekmediği yeniden değerlendirilebilir.
Özellikle dosyada yalnızca parmak izi delili bulunuyor ve ticaret kastını gösteren başka somut delil bulunmuyorsa, bu husus tutukluluğa itiraz veya tahliye talebinde değerlendirilebilir.
Ancak her dosyada tahliye sonucu aynı olmayacağından, somut deliller üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.
Parmak İzi Delili Nedeniyle Tutukluluğa İtirazda Neler Yazılabilir?
Tutukluluğa itirazda genel ifadeler yerine dosyaya özgü savunma kurulması daha etkili olur.
Örneğin şu noktalar tartışılabilir:
- parmak izi yalnızca temas olgusunu mu gösteriyor,
- ticaret kastını gösteren başka delil var mı,
- uyuşturucu şüphelinin üzerinde mi bulundu,
- paket ortak kullanım alanında mıydı,
- başka kişilerin izleri mevcut mu,
- telefon incelemesi ticareti destekliyor mu,
- alıcı veya satıcı beyanı var mı,
- banka hareketleri suçlamayla bağlantılı mı,
- deliller büyük ölçüde toplandı mı,
- adli kontrol yeterli olabilir mi.
Bu şekilde parmak izinin dosyadaki gerçek ağırlığı ortaya konulabilir.
Parmak İzi Varken Savunmada “Paket Bana Ait Değildi” Denilebilir mi?
Eğer gerçek olay buysa elbette söylenebilir. Ancak parmak izi delili bu savunmayla birlikte değerlendirilir.
Örneğin kişinin:
“Paket bana ait değildi ama daha önce o poşete dokundum.”
şeklinde savunma yapması mümkündür.
Bu durumda mahkeme veya savcılık, açıklamanın ne kadar makul olduğunu ve başka delillerle desteklenip desteklenmediğini değerlendirecektir.
Bu nedenle savunmanın yalnızca sonuç cümlesi şeklinde değil, parmak izinin neden pakette bulunduğunu açıklayan tutarlı bir anlatım içermesi önemlidir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Var Ama Paket Açılmamışsa Ne Olur?
Parmak izi paketin dış yüzeyinde olabilir. Bu durumda kişinin yalnızca dış ambalaja temas etmiş olması mümkündür.
Özellikle çok katmanlı paketlemelerde;
- dış poşet,
- iç poşet,
- streç film,
- kilitli torba
üzerinde farklı kişilere ait izler bulunabilir.
Bu nedenle parmak izinin tam olarak hangi katmanda bulunduğu önemlidir.
Örneğin yalnızca dış ambalaj üzerinde iz bulunması ile doğrudan uyuşturucuyla temas eden iç paket üzerinde iz bulunması aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.
Bu nedenle kriminal raporun ayrıntılı incelenmesi gerekir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Var Ama Uyuşturucuda Yoksa Ne Olur?
Burada da teknik bir ayrım vardır. Parmak izi genellikle ambalaj üzerinde tespit edilir. Uyuşturucu maddenin kendisi üzerinde parmak izi tespiti her zaman mümkün değildir.
Bu nedenle önemli olan, kriminal bulgunun hangi yüzeyden elde edildiğidir.
Savunmada;
“İz doğrudan uyuşturucu üzerinde değil, dış ambalajda.”
şeklindeki husus tek başına beraat sağlamaz ancak delilin anlamı bakımından önem taşıyabilir.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Bulunması TCK 188 İçin Kesin Delil midir?
Hayır. Uyuşturucu paketinde parmak izi, TCK m.188 bakımından tek başına otomatik mahkûmiyet anlamına gelmez.
Parmak izi;
kişinin pakete temas ettiğini gösterebilir, ancak ticaret kastının ve suçun seçimlik hareketlerinin somut delillerle ortaya konulması gerekir.
Bu nedenle mahkûmiyet değerlendirmesinde yalnızca kriminal rapora değil, dosyanın tamamına bakılır.
Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Nedeniyle Hangi Savunmalar Değerlendirilebilir?
Her dosyada aynı savunma yapılmaz. Ancak somut olaya göre şu başlıklar önem taşıyabilir:
- paketin ortak kullanılan alanda bulunması,
- kişinin pakete daha önce başka nedenle temas etmiş olması,
- uyuşturucunun başka kişiye ait olduğuna ilişkin deliller,
- telefonun temiz olması,
- banka hareketlerinin ticareti göstermemesi,
- alıcı veya satıcı beyanının bulunmaması,
- fiziki takip bulunmaması,
- hassas terazi veya paketleme materyali bulunmaması,
- uyuşturucunun kullanım amacıyla bulundurulması,
- arama ve el koyma işlemlerinin hukuka uygunluğu.
Bu savunmaların hangisinin kullanılabileceği dosyanın gerçeklerine göre belirlenmelidir.
İstanbul’da Uyuşturucu Paketinde Parmak İzi Nedeniyle Soruşturma
İstanbul’da uyuşturucu paketinde parmak izi tespiti nedeniyle yürütülen soruşturmalar, olayın gerçekleştiği yer ve yetki durumuna göre farklı adli mercilerde görülebilir.
Bu kapsamda dosya;
İstanbul Adalet Sarayı (Çağlayan), Bakırköy Adliyesi, İstanbul Anadolu Adliyesi (Kartal), Küçükçekmece Adliyesi, Büyükçekmece Adliyesi, Gaziosmanpaşa Adliyesi veya diğer yetkili adli mercilerde
yürütülebilir.
Yakını uyuşturucu paketinde parmak izi nedeniyle gözaltına alınan veya tutuklanan kişinin dosyasında, yalnızca kriminal rapora değil, uyuşturucu ticaretini gösterdiği ileri sürülen tüm delillere bakılması gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Uyuşturucu paketinde parmak izi çıkması tek başına yeterli mi?
Tek başına her durumda uyuşturucu ticareti suçunun kesin delili değildir. Parmak izi dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Uyuşturucu poşetinde parmak izi çıkarsa TCK 188’den ceza alınır mı?
Yalnızca parmak izinin bulunması üzerinden kesin sonuç verilemez. Ticaret kastı ve TCK m.188 kapsamındaki fiillerin somut delillerle ortaya konulması gerekir.
Başkasının uyuşturucu paketinde parmak izim çıktı, ne olur?
Parmak izi paketle temasınızı gösterebilir. Ancak uyuşturucunun aidiyeti ve ticaret amacı ayrıca değerlendirilir.
Parmak izi var ama telefonum temiz, ne olur?
Telefonun temiz olması savunma açısından önemli olabilir ancak tek başına beraat anlamına gelmez. Tüm deliller birlikte değerlendirilmelidir.
Parmak izi var ama hassas terazi yoksa ne olur?
Hassas terazinin bulunmaması ticaret suçunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Ancak diğer ticaret delillerinin de bulunmaması halinde delil tablosu farklı değerlendirilebilir.
Uyuşturucu paketinde parmak izi nedeniyle tutuklanır mıyım?
Parmak izi tutuklama değerlendirmesinde dikkate alınabilir ancak tutuklama otomatik değildir. CMK’daki tutuklama koşulları ayrıca değerlendirilir.
Parmak izi paket üzerinde ne zaman oluştuğu anlaşılır mı?
Her olayda parmak izinin ne zaman oluştuğu kesin şekilde belirlenemeyebilir. Bu nedenle temasın zamanı ve nedeni dosyadaki diğer delillerle değerlendirilir.
Ortak evde bulunan uyuşturucu paketinde parmak izim çıktı, ne olur?
Paketin bulunduğu yer, eve kimlerin erişimi olduğu, diğer kişilerin izleri ve ticaret iddiasını destekleyen başka deliller önem taşır.
Araçta uyuşturucu bulundu ve pakette parmak izim çıktı, ceza alır mıyım?
Araçtaki konumunuz, pakete erişiminiz, uyuşturucunun nerede bulunduğu ve diğer deliller birlikte değerlendirilir. Tek başına parmak izi üzerinden kesin sonuç verilemez.
Parmak izi raporuna itiraz edilebilir mi?
Raporun teknik içeriği, inceleme yöntemi ve materyalin niteliği değerlendirilebilir. Gerekli durumlarda ek inceleme veya uzman görüşü talep edilebilir.
Sonuç
Uyuşturucu paketinde parmak izi çıkması, şüpheli ile uyuşturucunun bulunduğu materyal arasında önemli bir bağlantı kurabilir. Ancak bu bağlantının uyuşturucu madde ticareti suçunu hangi ölçüde ispatladığı, dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilmelidir.
Parmak izi;
pakete temas etmiş olmayı gösterebilir; ancak kişinin uyuşturucuyu sattığını, başkasına verdiğini veya ticaret amacıyla bulundurduğunu tek başına otomatik olarak ispatlamaz.
Özellikle;
telefon incelemesi, banka hareketleri, fiziki takip, alıcı veya satıcı beyanları, hassas terazi, uyuşturucunun miktarı ve paketlenme biçimi
parmak iziyle birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle uyuşturucu paketinde parmak izi nedeniyle soruşturma geçiren kişinin savunması, yalnızca kriminal rapora değil, dosyanın tüm delil yapısına göre oluşturulmalıdır.