İnternet üzerinden araç, motosiklet, telefon, arsa veya konut alım satımı son yıllarda büyük ölçüde artmıştır. Bununla birlikte çevrim içi ilan platformlarını kullanan dolandırıcıların sayısı da ciddi şekilde yükselmiştir. Özellikle sahibinden dolandırıcılığı, vatandaşların en sık karşılaştığı internet dolandırıcılığı yöntemlerinden biri haline gelmiştir.
Dolandırıcılar, gerçeğe çok yakın görünen ilanlar hazırlayarak alıcı veya satıcıların güvenini kazanmakta; kapora, sahte ödeme bağlantısı, sahte dekont veya kimlik hırsızlığı gibi yöntemlerle haksız kazanç elde etmektedir.
Bu yazıda sahibinden dolandırıcılığı kapsamında kullanılan yöntemleri, hangi suçların oluşabileceğini, mağdur olduğunuzda atmanız gereken adımları ve hukuki süreci ayrıntılı olarak açıklıyoruz.
Sahibinden Dolandırıcılığı Nedir?
Sahibinden dolandırıcılığı, çevrim içi ilan platformlarında yayımlanan gerçek veya sahte ilanlar kullanılarak kişilerin aldatılması ve maddi zarara uğratılmasıdır.
Dolandırıcılar çoğu zaman;
- piyasa değerinin çok altında araç ilanı verir,
- sahte ev kiralama ilanı yayınlar,
- olmayan elektronik ürünleri satışa çıkarır,
- gerçek ilanların fotoğraflarını kopyalar,
- platform dışına yönlendirerek ödeme almaya çalışır.
Bu olaylarda platformun değil, platformu kötüye kullanan kişilerin hukuka aykırı eylemleri söz konusudur.
Sahibinden Dolandırıcılığı Nasıl Yapılır?
1. Kapora Dolandırıcılığı
En sık görülen yöntemdir.
Dolandırıcı ilanı bilinçli olarak piyasa fiyatının altında yayınlar.
Arayan kişiye;
- “Başka alıcılar var.”
- “Hemen kapora gönderin.”
- “Notere gidiyorum.”
- “Aracı başkasına satacağım.”
şeklinde baskı kurar.
Kapora gönderildikten sonra;
- telefon kapanır,
- WhatsApp engellenir,
- ilan silinir.
Mağdur ise çoğu zaman gönderdiği parayı geri alamaz.
2. Sahte Güvenli Ödeme (Param Güvende) Linki
Son yıllarda en fazla artan yöntemlerden biridir.
Dolandırıcı;
“Ödemeyi güvenli sisteme yükledim.”
diyerek WhatsApp üzerinden sahte bir bağlantı gönderir.
Bu bağlantı gerçek internet sitesine oldukça benzediği için birçok kişi farkına varmadan;
- kart bilgilerini,
- internet bankacılığı şifresini,
- SMS doğrulama kodunu
girer.
Böylece banka hesapları boşaltılabilir.
3. Sahte Dekont Dolandırıcılığı
Bu yöntemde hedef satıcıdır.
Dolandırıcı;
“EFT yaptım.”
diyerek düzenlenmiş bir banka dekontu gönderir.
Satıcı hesabını kontrol etmeden ürünü kargoladığında zarar ortaya çıkar.
Gerçek banka hesabına para geçmediği için dekont tek başına ödeme anlamına gelmez.
4. Sahte Kargo Dolandırıcılığı
Dolandırıcı;
“Kargoya verdim.”
diyerek sahte takip numarası gönderir.
Gerçekte ise herhangi bir ürün gönderilmemiştir.
5. Kimlik Bilgilerinin Ele Geçirilmesi
Bazı dolandırıcılar satış işlemi yapılacağı bahanesiyle;
- kimlik fotoğrafı,
- IBAN,
- selfie,
- ehliyet görüntüsü
talep eder.
Bu belgeler daha sonra başka dolandırıcılık olaylarında kullanılabilir.
Sahibinden Dolandırıcılığı Suçu Hangi Kanun Kapsamındadır?
Her olayın özellikleri farklı olmakla birlikte aşağıdaki suçlar gündeme gelebilir.
Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158)
İnternet kullanılarak gerçekleştirilen birçok dolandırıcılık olayında Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesi uygulanabilir.
Bu suçun cezası, olayın niteliğine göre oldukça ağır olabilir.
Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması
Sahte internet siteleri kurulması,
sahte ödeme sayfalarının hazırlanması,
kimlik avı (phishing) yapılması,
gibi durumlarda bilişim sistemleri suçun işlenmesinde araç olarak kullanılmaktadır.
Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Ele Geçirilmesi
Dolandırıcılık sırasında;
- kimlik bilgileri,
- banka bilgileri,
- telefon numaraları
hukuka aykırı şekilde ele geçirilmişse ayrıca kişisel verilerle ilgili suçlar da gündeme gelebilir.
Sahibinden Dolandırıcılığı Mağduru Olduysanız Ne Yapmalısınız?
En önemli konu zaman kaybetmemektir.
Şu delilleri mutlaka saklayın:
- ilan numarası
- ilan ekran görüntüsü
- WhatsApp yazışmaları
- SMS kayıtları
- banka dekontları
- IBAN bilgileri
- telefon kayıtları
- e-posta yazışmaları
- sahte internet sitesi bağlantısı
Bu deliller soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi açısından büyük önem taşır.
Bankaya Hemen Başvurun
Dolandırıldığınızı fark ettiğiniz anda;
- bankanızı arayın,
- işlemi şüpheli olarak bildirin,
- karşı hesaba bloke konulmasını talep edin.
Bazı durumlarda para henüz çekilmediğinden bloke işlemi mümkün olabilmektedir.
Savcılığa Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?
Mağdur bulunduğu yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına başvurabilir.
Soruşturma sırasında;
- banka kayıtları,
- MASAK raporları,
- HTS kayıtları,
- IP adresleri,
- kamera kayıtları,
- hesap hareketleri
incelenebilir.
Şüphelinin tespit edilmesi halinde gözaltı veya tutuklama tedbirleri uygulanabilir.
Dolandırıcı Başka Şehirdeyse Ne Olur?
Dolandırıcının İstanbul, Ankara, İzmir veya başka bir şehirde bulunması suç duyurusu yapılmasına engel değildir.
Yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı gerekli yazışmaları yaparak soruşturmayı yürütür.
Gönderilen Para Geri Alınabilir mi?
Her dosyanın sonucu farklıdır.
Ancak;
- hızlı hareket edilmesi,
- delillerin eksiksiz sunulması,
- banka kayıtlarının zamanında alınması,
- şüpheli hesapların belirlenmesi
zararın giderilmesi açısından önemlidir.
Ceza davasının yanında hukuk yollarına başvurulması da bazı durumlarda mümkün olabilir.
Ceza Avukatı ile Sürecin Takip Edilmesi Neden Önemlidir?
Dolandırıcılık dosyalarında ilk günler kritik öneme sahiptir.
Eksik yapılan başvurular;
- delillerin kaybolmasına,
- banka kayıtlarının silinmesine,
- şüphelilerin tespit edilememesine
neden olabilir.
Bu nedenle soruşturmanın başlangıcından itibaren hukuki sürecin dikkatli şekilde yürütülmesi önemlidir.
İstanbul’da Sahibinden Dolandırıcılığı Avukatı
İstanbul’da meydana gelen sahibinden dolandırıcılığı olaylarında soruşturmalar çoğunlukla İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı veya Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülmektedir.
Dolandırıcılık suçlarında;
- suç duyurusunun hazırlanması,
- delillerin eksiksiz sunulması,
- banka kayıtlarının talep edilmesi,
- soruşturmanın takip edilmesi,
- mağdur haklarının korunması
hukuki sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önem taşımaktadır.
İstanbul’da sahibinden dolandırıcılığı nedeniyle mağdur olduysanız, dosyanızın özelliklerine uygun hukuki değerlendirme yapılması hak kaybı yaşanmaması bakımından önemlidir.
Sonuç
Sahibinden dolandırıcılığı, günümüzde en sık karşılaşılan internet dolandırıcılığı yöntemlerinden biridir. Özellikle kapora gönderilmesi, sahte güvenli ödeme bağlantıları ve sahte dekont kullanılması nedeniyle birçok kişi maddi zarara uğramaktadır.
Böyle bir durumda paniğe kapılmadan delillerinizi korumanız, bankanızla derhâl iletişime geçmeniz ve gecikmeden hukuki süreci başlatmanız önem taşır.
Sık Sorulan Sorular
Sahibinden dolandırıcılığı nedeniyle şikâyetçi olabilir miyim?
Evet. Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunabilirsiniz.
Kapora gönderdim. Paramı geri alabilir miyim?
Dosyanın özelliklerine göre ceza soruşturması ve hukuk yolları değerlendirilebilir.
WhatsApp yazışmaları delil olur mu?
Evet. Yazışmalar, ekran görüntüleri ve banka dekontları önemli delillerdir.
Dolandırıcı farklı şehirdeyse dava açılabilir mi?
Evet. Bu durum suç duyurusuna engel değildir.
Sahte ödeme linkine tıkladım. Ne yapmalıyım?
Bankanızla hemen iletişime geçmeli, kartlarınızı kapatmalı, şifrelerinizi değiştirmeli ve gecikmeden suç duyurusunda bulunmalısınız.