Müstehcen görüntüler otomatik yedeklendi ve telefon incelemesinde iCloud, Google Fotoğraflar, Google Drive veya başka bir bulut hesabında bu içerikler tespit edildi diyorsanız, en önemli soru şudur: Bu görüntülerin cihazda ya da bulutta bulunması tek başına müstehcenlik suçunun oluşması için yeterli midir?
Bu sorunun cevabı her dosyada aynı değildir.
Müstehcenlik suçu bakımından yalnızca bir dijital dosyanın teknik olarak cihazda veya bulut hesabında bulunması değil, içeriğin niteliği, nasıl elde edildiği, kişinin bu içeriği bilerek saklayıp saklamadığı, başkasına gönderip göndermediği, erişim şekli, dosyanın bulunduğu klasör, yedekleme sistemi ve kişinin içerik üzerindeki fiilî hâkimiyeti birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle telefonların ve bulut sistemlerinin çalışma biçimi bu dosyalarda önem taşır. Günümüzde birçok telefon, kullanıcı ayrı bir işlem yapmasa dahi fotoğraf ve videoları otomatik olarak iCloud veya Google Fotoğraflar hesabına yedekleyebilmektedir. Benzer şekilde WhatsApp, Telegram veya internet tarayıcıları üzerinden görüntülenen bazı dosyalar cihazda geçici kayıt, önbellek, medya klasörü veya yedekleme verisi şeklinde bulunabilir.
Bu nedenle soruşturma makamlarının karşılaştığı her dijital dosyanın aynı hukuki anlamı taşıdığı söylenemez.
Bir kişinin özellikle seçerek kaydettiği, klasörlere ayırdığı, tekrar tekrar eriştiği ve uzun süre sakladığı içerikle; uygulamanın teknik çalışma sistemi nedeniyle otomatik olarak oluşturulan veya buluta yedeklenen bir kaydın aynı şekilde değerlendirilmesi doğru olmayabilir.
Müstehcenlik suçu Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesinde düzenlenmektedir. Maddenin farklı fıkralarında müstehcen ürünlerin çocuklara verilmesi veya gösterilmesi, alenen sergilenmesi, üretimi, ülkeye sokulması, yayılması, satılması ve belirli nitelikteki içeriklerin bulundurulması gibi birbirinden farklı fiiller düzenlenmiştir.
Bu nedenle telefon incelemesinde müstehcen içerik bulunması hâlinde ilk olarak hangi fiilin isnat edildiğinin belirlenmesi gerekir.
Bu yazıda özellikle şu sorular üzerinde duracağız:
Telefonumdaki görüntüler iCloud’a otomatik yüklendiyse suç oluşur mu?
Google Fotoğraflar hesabındaki eski görüntüler müstehcenlik suçuna neden olur mu?
WhatsApp’tan gelen görüntü telefona otomatik indiyse ne olur?
Telegram grubunda açılan görüntü cihazda kayıtlı çıktıysa suç sayılır mı?
Silinen görüntünün telefon incelemesinde kalıntısının bulunması ne anlama gelir?
Bulut hesabının şifresini bilmek içeriği bilerek bulundurmak anlamına gelir mi?
Telefon incelemesinde thumbnail, cache veya geçici dosya bulunmasının hukuki değeri nedir?
Müstehcenlikten ifadeye çağrılan kişi nasıl hareket etmelidir?
MÜSTEHCEN GÖRÜNTÜLER OTOMATİK YEDEKLENDİ: TELEFONDA VE BULUTTA BULUNMASI SUÇ MU?
Müstehcen Görüntüler Otomatik Yedeklendi: Bu Tek Başına Suç Oluşturur mu?
Bir görüntünün iCloud, Google Fotoğraflar veya başka bir bulut sisteminde bulunması tek başına her durumda müstehcenlik suçunun oluştuğu anlamına gelmez.
Öncelikle suçlamanın hangi TCK 226 hükmüne dayandığı belirlenmelidir.
Çünkü müstehcenlik başlığı altında farklı suç tipleri bulunmaktadır ve her birinin unsurları farklıdır.
Örneğin yetişkinlere ilişkin müstehcen bir içeriğin kişinin özel telefonunda bulunması ile çocukların kullanıldığı müstehcen görüntülerin depolanması aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir.
Özellikle çocukların kullanıldığı müstehcen ürünlere ilişkin hükümler bakımından TCK 226 daha ağır ve özel düzenlemeler içermektedir.
Bu nedenle “Telefonumda müstehcen fotoğraf bulundu” şeklindeki tek bir bilgiyle dosya hakkında sağlıklı hukuki değerlendirme yapılamaz.
İçeriğin niteliği mutlaka belirlenmelidir.
iCloud’a Otomatik Yüklenen Fotoğraflar Bilerek Saklama Sayılır mı?
iCloud fotoğraf eşzamanlama sistemi açık olduğunda telefonda bulunan fotoğraf ve videoların bulut hesabına otomatik olarak yüklenmesi mümkündür.
Kullanıcı her bir dosya için ayrı ayrı “iCloud’a kaydet” işlemi yapmaz.
Bu teknik özellik ceza hukuku bakımından önemlidir.
Çünkü kişinin bir içeriği bilerek ve isteyerek depolaması ile sistemin otomatik senkronizasyon özelliği sonucu içeriğin başka bir ortamda da kopyasının oluşması birbirinden ayrılmalıdır.
Ancak “otomatik yedekleme vardı” demek de tek başına her durumda sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Örneğin dosyanın uzun süredir iCloud hesabında bulunduğu, kişinin defalarca dosyaya eriştiği, özel albüm oluşturduğu, içeriği başka cihazlara indirdiği veya aynı türden çok sayıda materyali bilinçli şekilde sakladığı tespit edilirse değerlendirme farklılaşabilir.
Buna karşılık tekil bir dosyanın telefon galerisine bir mesajlaşma uygulaması üzerinden düşmesi ve sistem tarafından otomatik olarak buluta yedeklenmesi hâlinde kast değerlendirmesi daha farklı yapılmalıdır.
Google Fotoğraflar’daki Müstehcen Görüntüden Dolayı Ceza Alınır mı?
Google Fotoğraflar da benzer şekilde otomatik yedekleme sistemiyle çalışabilir.
Kullanıcı telefonuna gelen veya galeride bulunan görüntülerin tamamını otomatik olarak buluta yüklemiş olabilir.
Bu durumda soruşturma açısından şu sorular önem taşır:
Görüntü ne zaman cihaza geldi?
Hangi uygulama üzerinden geldi?
Dosya manuel olarak mı indirildi?
Otomatik indirme özelliği açık mıydı?
Google Fotoğraflar otomatik yedekleme özelliği aktif miydi?
Kişi bu dosyayı daha sonra açtı mı?
Dosyanın bulunduğu klasör değiştirildi mi?
Favorilere veya özel albüme eklendi mi?
Başkasına gönderildi mi?
Dosya üzerinde düzenleme yapıldı mı?
Bu tür teknik ayrıntılar, kişinin içeriği bilerek depolayıp depolamadığının değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Telefon Galerisinde Görünmeyen Ama Bulutta Bulunan Dosya Ne Anlama Gelir?
Bazı durumlarda kişi görüntüyü telefondan silmiş olabilir ancak bulut sistemindeki kopyası devam edebilir.
Tersi de mümkündür.
Bulut sistemindeki dosyanın cihazdan bağımsız şekilde saklanması, kullanılan hizmetin ayarlarına bağlıdır.
Bu nedenle sadece “dosya iCloud’da çıktı” denilmesi yeterli değildir.
Dosyanın oluşturulma tarihi, yüklenme tarihi, değiştirilme tarihi ve varsa silinme tarihinin teknik olarak incelenmesi gerekebilir.
Örneğin kişinin dosyayı yıllar önce silmesine rağmen sistemsel nedenlerle bulut hesabında eski bir kopyanın kalmış olması ile kişinin düzenli şekilde bu dosyaya erişmesi aynı değildir.
Bir Başkasının Gönderdiği Görüntü Telefona Kaydolduysa Ne Olur?
Bu da oldukça sık karşılaşılan bir senaryodur.
WhatsApp veya benzeri uygulamalarda otomatik medya indirme özelliği açık olduğunda, karşı tarafın gönderdiği fotoğraf veya video kullanıcının ayrıca “indir” tuşuna basmasına gerek olmadan telefona kaydedilebilir.
Bu durumda görüntünün telefonun medya klasöründe bulunması tek başına kişinin bu dosyayı özellikle temin ettiği anlamına gelmeyebilir.
Ancak burada da olayın devamına bakılır.
Dosya daha sonra açılmış mı?
Başkasına gönderilmiş mi?
Farklı klasöre taşınmış mı?
Uzun süre tutulmuş mu?
Silinmiş mi?
Bu sorular önem kazanabilir.
Grup Sohbetine Atılan Her Görüntüden Grup Üyesi Sorumlu Olur mu?
Hayır, böyle otomatik bir sonuç kurulamaz.
Bir WhatsApp veya Telegram grubunda başkasının gönderdiği bir içeriğin tüm grup üyelerinin cezai sorumluluğuna yol açtığı söylenemez.
Ceza sorumluluğu şahsidir.
Bu nedenle kişinin içerikle ilişkisinin ayrı ayrı belirlenmesi gerekir.
Grup üyesi içeriği gönderen kişi mi?
İçeriği talep etmiş mi?
İndirmiş mi?
Başkasına iletmiş mi?
Saklamış mı?
İçerik kendisine ulaşmadan önce grupta mıydı?
Kişi gruba hangi tarihte girmiş?
Bu sorular soruşturmanın yönünü değiştirebilir.
WhatsApp Otomatik İndirme Özelliği Savunmada Önemli mi?
Evet.
Özellikle dosyanın telefonda bulunmasının tek dayanak olarak gösterildiği soruşturmalarda uygulamanın otomatik indirme ayarları önem taşıyabilir.
Ancak yalnızca ayar ekranının bugün açık veya kapalı olması geçmişteki durumu kesin olarak ispatlamayabilir.
Bu nedenle teknik incelemenin yalnızca güncel ayara değil, dosyanın oluşum ve erişim kayıtlarına da bakması gerekebilir.
Telegram’daki Görüntüler Neden Telefon İncelemesinde Çıkabilir?
Telegram ve benzeri uygulamalar görüntülenen medyaların bazılarını cihaz içerisinde geçici olarak saklayabilir.
Bu kayıtlar cache, thumbnail veya uygulama verisi şeklinde bulunabilir.
Kişi bunları telefon galerisinde hiç görmemiş olabilir.
Ancak adli bilişim incelemesinde bu teknik kayıtlar tespit edilebilir.
İşte burada dosyanın hangi dizinde bulunduğu son derece önemlidir.
Kullanıcının kendi oluşturduğu bir klasörde bulunan dosya ile uygulamanın cache dizininde bulunan teknik bir kayıt aynı anlamı taşımaz.
TELEFON İNCELEMESİNDE MÜSTEHCEN GÖRÜNTÜ ÇIKTI: CACHE, THUMBNAIL VE SİLİNMİŞ DOSYALAR NE ANLAMA GELİR?
Telefon İncelemesinde Müstehcen Görüntü Çıktı: Hemen Suç Oluşur mu?
Hayır.
Adli bilişim raporunda bir dosyanın tespit edilmiş olması ile kişinin bu dosyayı ceza hukuku anlamında bilerek bulundurduğunun kabul edilmesi aynı şey değildir.
Telefon incelemesinde bulunan dosyanın teknik niteliği belirlenmelidir.
Dosya normal galeri klasöründe mi?
WhatsApp media klasöründe mi?
Telegram cache alanında mı?
Tarayıcı önbelleğinde mi?
Silinmiş dosyalar bölümünde mi?
Bulut eşzamanlama verilerinde mi?
Thumbnail dosyası mı?
Ekran görüntüsü mü?
İndirilenler klasöründe mi?
Dosyanın bulunduğu yer, olayın değerlendirilmesi açısından önemlidir.
Cache Dosyası Nedir?
Cache, uygulamaların daha hızlı çalışması için oluşturduğu geçici veridir.
Örneğin bir internet sitesindeki veya mesajlaşma uygulamasındaki görüntü ekranda gösterildiğinde uygulama bu görüntünün bir kısmını veya tamamını geçici belleğe kaydedebilir.
Kullanıcı “kaydet” komutu vermemiş olabilir.
Bu nedenle adli bilişim raporunda cache dizininde bulunan bir görüntü ile kullanıcının bilinçli şekilde telefonuna indirip “Gizli” veya “İndirilenler” klasöründe tuttuğu dosyanın aynı şekilde değerlendirilmesi doğru değildir.
Thumbnail Nedir?
Thumbnail, bir görüntünün küçük önizleme kopyasıdır.
Telefon galerisi veya uygulamalar, fotoğraf ve videoların hızlı görüntülenebilmesi için küçük önizleme dosyaları oluşturabilir.
Ana dosya silinse bile bazı durumlarda thumbnail kayıtları cihazda kalabilir.
Bu nedenle telefon incelemesinde thumbnail tespit edilmesi, dosyanın bir aşamada cihazda veya uygulama içerisinde görüntülendiğini gösterebilir.
Ancak bunun tek başına ne kadar süre tutulduğunu, kişinin bilinçli biçimde saklayıp saklamadığını veya dosyaya ne ölçüde eriştiğini her zaman göstermeyebilir.
Silinmiş Müstehcen Görüntünün Telefonda Çıkması Suç mu?
Silinen dosyalar adli bilişim yöntemleriyle bazı durumlarda geri getirilebilir.
Burada dosyanın silinmiş olması iki farklı yönden değerlendirilebilir.
Birincisi, dosya kişinin bilgisi dışında gelmiş ve kişi gördükten sonra silmiş olabilir.
İkincisi, kişi dosyayı uzun süre bilinçli olarak saklamış ve daha sonra başka bir nedenle silmiş olabilir.
Bu iki senaryo aynı değildir.
Bu nedenle “silinmiş dosya bulundu” tespiti tek başına kast konusunda yeterli açıklama sağlamayabilir.
Dosyanın oluşturulma tarihi ile silinme tarihi arasında ne kadar süre bulunduğu da önem taşıyabilir.
Yıllar Önce Silinen Dosyanın Kalıntısı Çıkarsa Ne Olur?
Özellikle eski telefonlarda veya yıllardır aynı Apple ID ya da Google hesabının kullanıldığı durumlarda çok eski dijital kayıtlarla karşılaşılabilir.
Bu durumda dosyanın hangi tarihte oluşturulduğu ve son erişim kayıtları önem kazanır.
Bir dosyanın yıllar önce sisteme girmiş ve daha sonra unutulmuş olması ile yakın tarihte aktif biçimde kullanılması arasında fark vardır.
Ayrıca eski cihazlardan yapılan bulut yedeklerinin yeni telefona aktarılması da mümkündür.
Bu nedenle telefonun satın alınma tarihi, Apple veya Google hesabının kullanım geçmişi ve yedek geri yükleme işlemleri incelenebilir.
Eski Telefondaki İçerikler Yeni Telefona Geldiyse Ne Olur?
Yeni bir iPhone alınırken eski iCloud yedeği yüklenmiş olabilir.
Android cihazlarda da Google hesabı üzerinden eski veriler yeni telefona taşınabilir.
Bu durumda yeni telefonda bulunan bir dosyanın yeni telefonda indirilmiş olduğu varsayımı her zaman doğru değildir.
Dosya yıllar önceki yedekten gelmiş olabilir.
Dolayısıyla adli bilişim raporunda yalnızca cihaz içerisindeki bulunma yerine değil, metadata ve yedekleme bilgilerine de bakılması önemlidir.
Metadata Neden Önemlidir?
Metadata bir dosyanın oluşturulma, değiştirilme, kayıt ve bazen kaynak bilgilerini içeren teknik verilerdir.
Örneğin bir görüntü için;
oluşturulma tarihi,
değiştirilme tarihi,
dosya adı,
dosya boyutu,
klasör yolu,
uygulama kaynağı,
cihaz bilgileri
tespit edilebilir.
Ancak metadata da her zaman kusursuz değildir.
Yedekleme, dosya transferi veya uygulama işlemleri bazı tarih bilgilerini değiştirebilir.
Bu nedenle teknik veriler bir bütün hâlinde değerlendirilmelidir.
Müstehcen Görüntü İnternetten Açıldı Ama İndirilmedi: Ne Olur?
Bir internet sitesindeki görüntünün ekranda açılması sırasında tarayıcı teknik olarak bazı geçici dosyalar oluşturabilir.
Bu geçici kayıtların bulunması ile kişinin görüntüyü bilerek indirip kalıcı olarak saklaması arasında ayrım yapılması gerekir.
Nitekim Yargıtay’ın müstehcenlik suçlarına ilişkin değerlendirmelerinde de yalnızca internet kullanımı sırasında teknik şekilde oluşan geçici kayıtların bilinçli depolama ile aynı görülmemesi gerektiği yönünde kararlarla karşılaşılmaktadır. Güncel karar araştırması Yargıtay’ın resmî karar arama sistemi üzerinden yapılabilir. (Karar Arama)
“Son Erişim Tarihi” Varsa İçeriği Açtığım Kesin midir?
Her zaman değil.
Dosya sistemlerinin oluşturduğu erişim kayıtları uygulama, işletim sistemi veya otomatik tarama işlemleri nedeniyle değişebilir.
Örneğin fotoğraf uygulamasının arka planda dosyaları indekslemesi bazı teknik kayıtlar oluşturabilir.
Bu nedenle tek bir timestamp üzerinden kesin sonuç çıkarılması risklidir.
Adli bilişim verilerinin hangi mekanizma ile oluştuğunun incelenmesi gerekir.
Telefon İncelemesindeki Dosya Sayısı Önemli mi?
Evet, ancak tek başına belirleyici değildir.
Tek bir otomatik kayıt ile aynı türden yüzlerce dosyanın kategorilere ayrılarak saklanması aynı delil görünümünü yaratmaz.
Dosya sayısı arttıkça, özellikle dosyaların farklı tarihlerde indirilmiş veya düzenli biçimde depolanmış olması hâlinde kast değerlendirmesi değişebilir.
Buna karşılık aynı görüntünün thumbnail, cache, yedek ve uygulama klasörlerinde birden fazla teknik kopyasının bulunması dosya sayısını olduğundan fazla gösterebilir.
Bu nedenle bilirkişi veya adli bilişim raporunda benzersiz dosya sayısı ile teknik kopyaların ayrılması önem taşıyabilir.
Aynı Görüntünün Telefonda Beş Kopyası Çıkarsa Beş Ayrı İçerik mi Sayılır?
Her zaman değil.
Bir görüntü;
WhatsApp klasöründe,
thumbnail klasöründe,
Google Fotoğraflar önbelleğinde,
iCloud senkronizasyonunda
ve silinmiş veriler arasında
ayrı ayrı tespit edilebilir.
Bunlar aynı dosyanın farklı teknik kopyaları olabilir.
Bu nedenle hash değerleri, dosya boyutları ve metadata üzerinden karşılaştırma yapılması önem taşıyabilir.
ICLOUD, GOOGLE FOTOĞRAFLAR VE MESAJLAŞMA UYGULAMALARINDA MÜSTEHCENLİK SUÇU NASIL DEĞERLENDİRİLİR?
Bulut Hesabında Müstehcen Görüntü Bulunması “Bulundurma” Sayılır mı?
Buradaki temel mesele kişinin dosya üzerinde bilinçli ve fiilî hâkimiyetinin bulunup bulunmadığıdır.
Kişi hesabın sahibiyse, şifreyi biliyorsa ve dosyalara erişebiliyorsa bu husus önem taşıyabilir.
Ancak yalnızca hesap sahipliği her dosyanın bilerek saklandığını otomatik olarak kanıtlamaz.
Örneğin iCloud hesabında yüz bin fotoğraf bulunabilir.
Telefonun yıllardır otomatik yedekleme yaptığı bir durumda kişinin her bir dosyanın varlığından haberdar olduğu varsayılamaz.
Buna karşılık dosyaların özel bir albüm altında toplandığı, isimlendirildiği ve düzenli erişim kayıtlarının bulunduğu bir durumda değerlendirme farklı olabilir.
Gizli Albümde Bulunan Görüntünün Hukuki Anlamı Nedir?
iPhone ve bazı diğer cihazlarda kullanıcı fotoğrafları “Gizli” albüme taşıyabilir.
Bu işlem genellikle otomatik olarak gerçekleşmez.
Dolayısıyla belirli bir görüntünün kullanıcı müdahalesiyle gizli albüme taşındığının teknik olarak ortaya konulması, kişinin içeriği bilerek sakladığı iddiası bakımından önemli olabilir.
Ancak yine içerik türü, dosyanın nasıl elde edildiği ve suçlamanın hangi TCK 226 hükmüne dayandığı birlikte değerlendirilmelidir.
“Favoriler” Klasörüne Eklenmişse Ne Olur?
Benzer şekilde bir içeriğin kullanıcı tarafından favorilere eklenmesi de bilinçli etkileşim göstergesi olarak yorumlanabilir.
Bu nedenle adli bilişim incelemesi yalnızca dosyanın varlığını değil, kullanıcının dosya üzerinde yaptığı işlemleri de değerlendirebilir.
Google Drive’a Manuel Yüklenen Dosya ile Otomatik Yedek Aynı mı?
Hayır.
Google Drive’a kullanıcının belirli bir dosyayı seçip manuel olarak yüklemesi ile Google Fotoğraflar’ın otomatik yedekleme özelliğinin çalışması arasında teknik ve hukuki fark bulunabilir.
Manuel yükleme bilinçli kullanıcı eylemini daha güçlü şekilde gösterebilir.
Ancak yine de içeriğin niteliği ve TCK 226’nın hangi hükmünün uygulandığı belirleyicidir.
Bana WhatsApp’tan Müstehcen Görüntü Gönderildi: Açmam Suç mu?
Bu soruya içerik türü bilinmeden genel cevap vermek doğru değildir.
Yetişkinlere ilişkin müstehcen bir içeriğin özel mesaj yoluyla alınması ile çocukların kullanıldığı müstehcen içeriğin söz konusu olması aynı hukuki rejime tabi değildir.
Bu ayrım son derece önemlidir.
Özellikle çocukların kullanıldığı müstehcen içeriklerde TCK 226 kapsamında farklı ve ağır hükümler gündeme gelebilir.
Bu nedenle ifade öncesinde dosyada hangi içeriklerin bulunduğu mümkün olduğunca tespit edilmelidir.
WhatsApp’tan Gelen Dosyayı Başkasına Gönderdim: Durum Değişir mi?
Evet.
İçeriği yalnızca almak veya cihazda bulunması ile başkasına göndermek farklı fiillerdir.
Paylaşma, yayma, nakletme veya başkasının erişimine sunma iddiası varsa suç vasfı ve değerlendirme değişebilir.
Bu nedenle soruşturma yalnızca galeri içeriği üzerinden değil, gönderme kayıtları üzerinden de yürütülebilir.
Telegram Grubunda Müstehcen Görüntü Paylaşıldı: Gruptan Çıkmadım, Sorumlu Olur muyum?
Bir kişinin gruptan hemen çıkmaması tek başına paylaşımı yapan kişinin fiiline iştirak ettiği anlamına gelmez.
Ancak somut olayın bütününe bakılır.
Kişi grupta ne kadar süredir bulunuyor?
Gruba neden katılmış?
Grubun amacı ne?
İçerik talep etmiş mi?
Mesajlara tepki vermiş mi?
Dosya göndermiş mi?
İndirmiş mi?
Yönetici mi?
Yeni üye mi?
Bu hususlar önemlidir.
Telegram Kanalına Abone Olmak Tek Başına Suç mu?
Tek başına kanal üyeliğinin her durumda suç oluşturduğu söylenemez.
Ceza sorumluluğu kişinin somut eylemi üzerinden belirlenmelidir.
Ancak kanalın niteliği, kişinin içeriklerle etkileşimi ve dosyaları depolayıp depolamadığı ayrıca incelenebilir.
Otomatik İndirilen İçeriği Fark Ettikten Sonra Silmek Önemli mi?
Somut olay bakımından önem taşıyabilir.
Kişinin bilgisi dışında cihazına gelen dosyayı fark ettikten sonra hemen silmesi, içeriği bilerek saklama kastının bulunmadığı yönünde değerlendirmeye konu olabilir.
Ancak dosyanın silindiğine ilişkin beyanın teknik verilerle uyumlu olup olmadığı da araştırılabilir.
Örneğin dosyanın aynı gün silinmesi ile aylar sonra silinmesi farklı bir görünüm oluşturabilir.
İçerik Bana Şaka Amaçlı Gönderildiyse Ne Olur?
Gönderilme amacı tek başına dosyanın hukuki niteliğini değiştirmez.
Ancak kişinin içeriği nasıl elde ettiği, talep edip etmediği ve sonrasında ne yaptığı bakımından önem taşıyabilir.
Bir arkadaşın aniden gönderdiği içerikle kişinin aktif biçimde arayıp temin ettiği içerik aynı değildir.
Müstehcen İçeriğin Yaşı Nasıl Belirlenir?
Özellikle çocukların kullanıldığı görüntülerde içerikteki kişilerin yaşı dosyanın en kritik tartışma konularından biri olabilir.
Görüntüdeki kişinin çocuk olup olmadığı açık değilse uzman değerlendirmesi gerekebilir.
Sadece görüntüye yüzeysel bakılarak sonuç çıkarılması her zaman yeterli olmayabilir.
Bu nedenle soruşturma dosyasında içeriklerin niteliğine ilişkin bilirkişi veya uzman değerlendirmelerinin bulunup bulunmadığı incelenmelidir.
Yapay Zekâ ile Oluşturulmuş Görüntülerde Ne Olur?
Bu konu son yıllarda ayrı bir önem kazanmıştır.
Bir içeriğin gerçek kişiye ait fotoğraf mı, manipüle edilmiş görüntü mü yoksa tamamen yapay olarak oluşturulmuş görsel mi olduğu teknik açıdan değerlendirilebilir.
Ancak müstehcenlik hükümlerinin uygulanması yalnızca görüntünün üretim yöntemi üzerinden belirlenmez.
İçeriğin niteliği, gösterdiği kişi veya tasvir, üretim ve dağıtım şekli ile uygulanacak ceza normu birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle özellikle yeni teknolojilerle üretilen içeriklerde dosya bazında hukuki ve teknik inceleme gerekebilir.
Bulut Hesabı Ortak Kullanılıyorsa Ne Olur?
Aile bireylerinin veya eşlerin aynı Apple ID, Google hesabı ya da ortak bilgisayar hesabını kullandığı durumlarla karşılaşılabilir.
Bu durumda hesaptaki her içeriğin tek bir kişiye ait olduğu varsayılmamalıdır.
Dosyayı hangi cihazın yüklediği, hangi hesabın ne zaman oturum açtığı ve dosyanın hangi cihazla ilişkilendirildiği araştırılabilir.
Özellikle evde birden fazla kişinin aynı bilgisayarı veya tableti kullandığı dosyalarda cihaz sahipliği ile dosya sahipliği birbirinden ayrılmalıdır.
MÜSTEHCENLİKTEN İFADEYE ÇAĞRILDIM: TELEFON VE BULUT İNCELEMESİNDE NASIL HAREKET EDİLMELİ?
Müstehcenlikten İfadeye Çağrıldım: İlk Önce Neyi Öğrenmeliyim?
İlk olarak suçlamanın hangi olay ve hangi içeriklere dayandığı mümkün olduğunca anlaşılmalıdır.
“Müstehcenlikten ifadeye çağrıldım” bilgisi tek başına yeterli değildir.
Dosyada;
hangi içerik bulunmuş?
kaç dosya var?
içerikler nerede tespit edilmiş?
telefon mu incelenmiş?
bilgisayar mı?
bulut hesabı mı?
Telegram veya WhatsApp mı?
içeriklerin çocuklarla ilgisi var mı?
paylaşma iddiası var mı?
yalnızca bulundurma mı iddia ediliyor?
gibi sorular önemlidir.
TCK 226’nın uygulanacak fıkrasına göre suçlamanın niteliği ciddi biçimde değişebilir.
Müstehcenlik soruşturmasında telefon incelemesinin kapsamı, WhatsApp ve Telegram kayıtlarının nasıl değerlendirildiği, dijital verilerin delil değeri ve ifade süreci hakkında ayrıntılı bilgi için müstehcenlikten ifadeye çağrıldım başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
İfadede “Benim Değil” Demek Yeterli mi?
Genellikle hayır.
Dijital dosyalarda yalnızca genel bir inkâr savunması çoğu zaman teknik verilerle karşılaştırılır.
Örneğin dosya kişinin kendi oluşturduğu klasördeyse, defalarca açılmışsa veya başkalarına gönderilmişse “Ben bilmiyorum” şeklindeki tek cümle ikna edici olmayabilir.
Buna karşılık dosya Telegram cache alanında veya otomatik WhatsApp medya klasöründe bulunmuşsa bunun teknik olarak açıklanması önemlidir.
Savunmanın dosyadaki teknik verilerle uyumlu olması gerekir.
“Telefonuma Otomatik İndi” Savunması Nasıl Değerlendirilir?
Bu savunmanın doğru olup olmadığı teknik olarak araştırılabilir.
Uygulamanın çalışma biçimi,
dosyanın bulunduğu klasör,
indirme kayıtları,
dosya tarihleri,
cache yapısı,
otomatik medya ayarları
birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle yalnızca “otomatik indi” demek yerine teknik raporun ne söylediğine bakılması gerekir.
Telefon İnceleme Raporunda Klasör Yolu Neden Önemli?
Klasör yolu dosyanın nasıl oluştuğunu anlamada çok değerlidir.
Örneğin dosyanın:
WhatsApp/Media
gibi uygulama klasöründe bulunması başka,
kişinin oluşturduğu:
Özel/Videolar
gibi bir klasörde bulunması başka bir anlam taşıyabilir.
Benzer şekilde Telegram cache, tarayıcı cache veya thumbnail klasörleri teknik olarak farklı şekilde değerlendirilmelidir.
Bu nedenle inceleme raporunda sadece ekran görüntülerine değil, dosya path bilgilerinin bulunup bulunmadığına da bakılmalıdır.
Telefon İncelemesinde Hash Değeri Neden Önemli?
Hash, dijital dosyanın teknik parmak izi olarak düşünülebilir.
Aynı hash değerine sahip iki dosyanın aynı dijital içerik olması mümkündür.
Bu nedenle telefonda 100 dosya tespit edildiği söylenirken bunların aslında 20 görüntünün farklı teknik kopyaları olup olmadığı hash karşılaştırmasıyla anlaşılabilir.
Bu konu özellikle dosya sayısının suçlamada ağırlık oluşturduğu soruşturmalarda önemlidir.
Adli Bilişim Raporuna İtiraz Edilebilir mi?
Raporun eksik veya teknik olarak yanlış değerlendirildiği düşünülüyorsa somut gerekçeler üzerinden itiraz gündeme gelebilir.
Örneğin;
cache dosyalarının manuel kaydedilmiş gibi değerlendirilmesi,
aynı dosyanın çoklu kopyalarının ayrı içerik olarak sayılması,
dosyanın kaynak uygulamasının belirlenmemesi,
oluşturulma ve erişim tarihlerinin açıklanmaması,
otomatik bulut senkronizasyonunun dikkate alınmaması
gibi hususlar teknik inceleme gerektirebilir.
Müstehcenlik Soruşturmasında Telefon İade Edilir mi?
El konulan telefon soruşturma açısından delil niteliği taşıyorsa belirli süre incelemede tutulabilir.
İmaj alma işlemi tamamlandıktan sonra telefonun fiziksel olarak muhafazasının artık gerekli olup olmadığı ayrıca değerlendirilebilir.
Somut dosyanın durumuna göre telefonun iadesi talep edilebilir.
Ancak bu konuda her soruşturmada aynı sonuç çıkmayabilir.
iCloud Şifrem İstenirse Ne Olur?
Dijital inceleme kapsamında farklı teknik ve hukuki yöntemler gündeme gelebilir.
Burada kişinin şüpheli sıfatı, arama-el koyma kararlarının kapsamı ve incelemenin hangi yetkiye dayandığı önemlidir.
Somut işlem hakkında değerlendirme yapılmadan genel bir cevap verilmesi doğru değildir.
Müstehcenlik Soruşturmasında Telefonun Sıfırlanması Doğru mu?
Hayır.
Soruşturma ihtimali bulunduğu sırada cihazdaki verilerin silinmesi veya değiştirilmesi hem delil kaybına hem de savunmanın teknik olarak güçleşmesine neden olabilir.
Kişinin lehine olabilecek veriler de silinebilir.
Örneğin dosyanın kendisine başkası tarafından gönderildiğini gösteren mesaj kaydı ortadan kalkabilir.
Bu nedenle dijital verilerin mevcut hâliyle korunması önemlidir.
WhatsApp Konuşmalarını Silmek Savunmaya Zarar Verebilir mi?
Evet.
Örneğin bir dosyanın karşı tarafça istenmeden gönderildiğini gösterecek en önemli delil konuşmanın kendisi olabilir.
Kişi yalnızca görüntüyü silmek isterken bütün sohbeti kaldırırsa bu delil de kaybolabilir.
Bu nedenle soruşturma ihtimalinin bulunduğu olaylarda verilerin gelişigüzel silinmemesi gerekir.
Müstehcenlikten Gözaltına Alınır mıyım?
Bu soruya dosya görülmeden kesin cevap verilemez.
Gözaltı kararı soruşturmanın niteliği, suçlamanın ağırlığı, mevcut deliller ve soruşturma makamlarının değerlendirmesine göre değişebilir.
Özellikle dijital materyallerin incelenmesi gereken dosyalarda arama, el koyma ve cihaz incelemesi işlemleri gündeme gelebilir.
Ancak müstehcenlik soruşturması bulunması otomatik olarak tutuklama kararı verileceği anlamına gelmez.
Müstehcenlikten Tutuklanır mıyım?
Tutuklama bir ceza değil, koruma tedbiridir.
Tutuklama değerlendirmesinde kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ile tutuklama nedenlerinin bulunması ve ölçülülük önemlidir.
Bu nedenle her müstehcenlik dosyasında tutuklama sonucu çıkacağı söylenemez.
Dosyadaki içeriklerin niteliği, isnat edilen fiil ve şüphelinin somut durumuna göre değerlendirme yapılır.
Dosyada Çocukların Kullanıldığı İçerikler Varsa Ne Yapılmalı?
Bu durum özellikle dikkatli değerlendirilmelidir.
Çünkü TCK 226 kapsamında çocukların kullanıldığı müstehcen ürünlerle ilgili düzenlemeler yetişkin içeriklerden farklı ve daha ağırdır.
Bu nedenle dosyada bu nitelikte bir iddia bulunuyorsa içeriklerin gerçekten hangi nitelikte olduğu, teknik olarak nerede bulunduğu, kişinin içeriklerle ilişkisi ve isnat edilen fiilin ne olduğu ayrıntılı biçimde incelenmelidir.
Savunmanın “müstehcen içerik vardı ama bana ait değildi” gibi genel cümlelerle kurulması yerine teknik ve hukuki unsurlar üzerinden yapılması gerekir.
Müstehcenlik Soruşturmasında iCloud ve Google Fotoğraflar Kayıtları Nasıl İncelenmeli?
Bulut hesabı bulunan dosyalarda kronoloji özellikle önemlidir.
Örneğin görüntünün önce WhatsApp üzerinden geldiği, ardından telefon galerisine otomatik kaydolduğu ve birkaç dakika sonra iCloud tarafından yedeklendiği tespit edilebilir.
Böyle bir zincir ile kullanıcının internetten dosyayı indirerek özel klasöre kaydetmesi tamamen farklıdır.
Bu nedenle dosyanın yalnızca son bulunduğu yere değil, cihaza giriş yoluna da bakılmalıdır.
İyi bir dijital incelemede şu sıralama araştırılabilir:
Dosya ilk olarak hangi uygulama tarafından oluşturuldu?
Hangi tarihte oluşturuldu?
Dosyanın kaynağı nedir?
Kullanıcı dosyayı manuel olarak taşıdı mı?
Bulut hesabına otomatik mı yüklendi?
Daha sonra dosyaya erişildi mi?
Başkasına gönderildi mi?
Silme işlemi ne zaman gerçekleşti?
Bu sorulara cevap verilmeden yalnızca “iCloud’da müstehcen görüntü bulundu” şeklindeki bir tespit dosyanın bütününü açıklamayabilir.
Telefonumda Sadece Birkaç Müstehcen Görüntü Varsa Ne Olur?
Dosya sayısı tek başına suçun oluşup oluşmadığını belirlemez.
Ancak içeriklerin sayısı, kaynakları ve cihazda kalma şekli kastın değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.
Bir kişinin haberi olmadan telefonuna gelen tek görüntü ile yüzlerce dosyanın düzenli olarak farklı klasörlere kaydedilmesi aynı değildir.
Buna karşılık teknik incelemede aynı görüntünün çok sayıda cache ve thumbnail kopyasının oluşması da mümkündür.
Bu nedenle sayı değerlendirmesi yapılırken teknik kopyalar ayrılmalıdır.
Dosyaların Adı Rastgele Harf ve Rakamdan Oluşuyorsa Ne Anlama Gelir?
Mesajlaşma uygulamaları ve internet servisleri dosyalara çoğu zaman kullanıcı tarafından verilmemiş otomatik isimler atar.
Örneğin uzun sayı veya harf dizilerinden oluşan dosya adları bulunabilir.
Bu tür otomatik isimlendirmeler dosyanın uygulama tarafından oluşturulduğuna ilişkin teknik bir gösterge olabilir.
Buna karşılık kullanıcının kendi oluşturduğu anlamlı klasör ve dosya isimleri bilinçli düzenlemeye işaret edebilir.
Ancak dosya ismi tek başına kesin sonuç doğurmaz.
Müstehcenlik Soruşturmasında Bilirkişi Raporunda Neler Olmalı?
Dijital inceleme raporunun yalnızca tespit edilen görüntüleri sıralaması her dosyada yeterli olmayabilir.
Özellikle bulundurma kastının tartışmalı olduğu dosyalarda raporun;
dosya yolu,
oluşturulma tarihi,
değiştirilme tarihi,
silinme durumu,
kaynak uygulama,
hash değeri,
dosyanın aktif veya cache kaydı olup olmadığı,
bulut yedeği olup olmadığı,
aynı dosyanın farklı teknik kopyalarının bulunup bulunmadığı
gibi bilgileri içermesi önemli olabilir.
Bu veriler olmadan yalnızca “telefon içerisinde X adet görüntü bulundu” şeklindeki değerlendirme eksik kalabilir.
Müstehcenlik Soruşturmasında Otomatik Yedekleme Nasıl İspatlanır?
Telefon veya hesap ayarları otomatik yedeklemenin açık olduğunu gösterebilir.
Ancak soruşturma tarihinde mevcut olan ayar, geçmişteki ayarın kesin olarak aynı olduğunu her durumda kanıtlamayabilir.
Bu nedenle cihaz ve hesap kayıtları, yedekleme tarihleri ve uygulamanın çalışma biçimi birlikte değerlendirilebilir.
Örneğin aynı tarihte telefondaki bütün fotoğrafların otomatik olarak buluta yüklendiği görülüyorsa, belirli bir dosyanın ayrıca seçilerek yüklendiği iddiası teknik olarak tartışılabilir.
İstanbul’da Müstehcenlikten İfadeye Çağrılan Kişiler İçin Hukuki Süreç
İstanbul’da müstehcenlik suçuna ilişkin soruşturmalar çoğunlukla dijital materyallerin incelenmesini gerektiren dosyalardır.
Telefon, bilgisayar, tablet, harici disk, bulut hesapları ve mesajlaşma uygulamalarındaki veriler soruşturma konusu yapılabilir.
Olayın gerçekleştiği yer, soruşturmanın yürütüldüğü birim ve yetki durumuna göre İstanbul Adliyesi (Çağlayan), Bakırköy Adliyesi veya İstanbul Anadolu Adliyesi başta olmak üzere farklı Cumhuriyet Başsavcılıkları nezdinde işlem yapılması mümkündür.
Çağlayan’da Müstehcenlik Soruşturması
Şişli, Kağıthane, Beşiktaş, Beyoğlu, Sarıyer ve çevresindeki dosyalarda yetki durumuna göre İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde soruşturma yürütülebilir.
Bu dosyalarda telefon inceleme raporunun yalnızca içerik yönünden değil, teknik kayıtların oluşma şekli bakımından da değerlendirilmesi önemlidir.
Özellikle iCloud, Google Fotoğraflar, Telegram ve WhatsApp verileri söz konusuysa dosyanın manuel kayıt mı yoksa otomatik sistem kaydı mı olduğu araştırılabilir.
Bakırköy’de Müstehcenlik Suçu Soruşturması
Bakırköy, Bahçelievler, Güngören ve çevresindeki olaylarda yetki durumuna göre Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma yürütülebilir.
Arama ve el koyma işlemi sonucunda ele geçirilen cihazlarda bulunan içerikler adli bilişim incelemesine tabi tutulabilir.
Bu süreçte hangi dijital materyalin hangi cihazdan ve hangi uygulama üzerinden geldiğinin belirlenmesi önem taşır.
Anadolu Yakası’nda Müstehcenlikten İfadeye Çağrıldım
Kadıköy, Üsküdar, Ataşehir, Maltepe, Kartal, Pendik ve çevresindeki dosyalarda yetki durumuna göre İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde işlem yapılabilir.
Özellikle mesajlaşma uygulamalarına dayalı dosyalarda grup üyeliği, içerik paylaşımı, otomatik indirme ve bulut yedekleme birbirinden ayrılmalıdır.
İstanbul’da Müstehcenlik Suçu Avukat Desteği
Müstehcenlik soruşturmalarında dijital verilerin teknik yapısı hukuki değerlendirmeyi doğrudan etkileyebilir.
Bir içeriğin telefon içerisinde bulunması ile kişinin bunu bilinçli şekilde temin edip saklaması her durumda aynı değildir.
Bu nedenle özellikle telefon incelemesine dayanan dosyalarda içeriklerin niteliği kadar dosyanın bulunduğu klasör, kaynak uygulama, oluşturulma tarihi, otomatik indirme ve bulut yedekleme kayıtları da incelenmelidir.
Müstehcen Görüntüler Otomatik Yedeklendiyse Yapılmaması Gereken Hatalar
- Telefon incelemesi ihtimali varken cihazı fabrika ayarlarına döndürmek.
- WhatsApp veya Telegram konuşmalarını topluca silmek.
- Bulut hesabını kapatmak veya yedekleri silmek.
- Dosyada hangi içeriklerin bulunduğunu öğrenmeden ayrıntılı ifade vermek.
- “Telefon benim ama içeriği bilmiyorum” şeklinde teknik verilerden kopuk genel savunma yapmak.
- Cache, thumbnail ve normal galeri dosyalarını aynı kabul etmek.
- Aynı dosyanın teknik kopyalarını farklı içerikler zannetmek.
- Otomatik yedekleme ile manuel yükleme arasındaki farkı incelememek.
- Dosyaların tarih ve kaynak bilgilerini değerlendirmeden yalnızca ekran görüntülerine bakmak.
- Dijital inceleme raporundaki teknik eksiklikleri gözden kaçırmak.
Sonuç: Müstehcen Görüntüler Telefonda Otomatik Yedeklendi, Suç Oluşur mu?
Müstehcen görüntüler otomatik yedeklendi ve telefon veya bulut incelemesinde bu içerikler tespit edildi diyorsanız, yalnızca dosyanın cihazda bulunmasına bakılarak kesin bir hukuki sonuca varılması doğru değildir.
Öncelikle içeriğin niteliği belirlenmelidir.
İçerikte çocuk bulunuyor mu?
Yetişkinlere ait bir içerik mi?
Dosya nasıl elde edildi?
Manuel olarak mı indirildi?
WhatsApp veya Telegram tarafından otomatik mı kaydedildi?
Cache veya thumbnail kaydı mı?
iCloud veya Google Fotoğraflar tarafından otomatik mı yedeklendi?
Dosyaya daha sonra erişildi mi?
Başkasına gönderildi mi?
Özel klasöre taşındı mı?
Ne kadar süre cihazda kaldı?
Bu soruların her biri soruşturmanın sonucunu etkileyebilecek niteliktedir.
Özellikle günümüzde akıllı telefonlar ve bulut hizmetleri yüzünden bir görüntünün çok sayıda teknik kopyasının kullanıcı farkında olmadan oluşması mümkündür.
Bir görüntü telefon galerisine kaydolabilir, ardından iCloud’a yüklenebilir, ayrıca thumbnail oluşturulabilir ve mesajlaşma uygulamasının cache klasöründe başka bir teknik kopya kalabilir.
Dolayısıyla adli bilişim raporunda aynı görüntünün dört farklı yerde bulunması, kişinin dört kez ayrı ayrı içerik indirdiği anlamına gelmeyebilir.
Buna karşılık kişinin dosyaları bilinçli olarak seçmesi, özel klasörlere yerleştirmesi, favorilere eklemesi, tekrar tekrar erişmesi veya başkalarına göndermesi farklı bir delil görünümü oluşturabilir.
Bu nedenle müstehcenlik soruşturmalarında özellikle telefon ve bulut incelemelerinin yalnızca içerik açısından değil, dijital dosyaların nasıl oluştuğu ve kişinin bu dosyalar üzerindeki bilinçli hâkimiyeti bakımından değerlendirilmesi gerekir.
TCK 226 kapsamında isnat edilen fiilin hangi fıkraya dayandığı da mutlaka belirlenmelidir. Özellikle çocukların kullanıldığı müstehcen içeriklere ilişkin soruşturmalar, yetişkinlere ilişkin içeriklerden farklı ve daha ağır hukuki sonuçlara yol açabilir.
Sonuç olarak;
“Telefonumda çıktı, kesin suç oluştu.”
veya
“Otomatik yedeklendi, kesin hiçbir sorumluluğum yok.”
şeklindeki iki yaklaşım da doğru değildir.
Her dosyanın içerik türü, teknik kayıtları, uygulama verileri, bulut yedekleme sistemi ve şüphelinin somut eylemleri birlikte değerlendirilmelidir.